Vikipedi:Günün maddesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Proje Talimatlar Pratik Yapılacaklar Tasarımlar
(Tartışma)
Anasayfa
Tasarımları
GM Ön İnceleme GM Adaylık GM 2016 Takvimi GM elenenler
Kısayol:
Kısayol:

Günün maddesi sayfasında, anasayfadaki seçkin maddenin yanı sıra gösterilmesi teklif edilen maddelerin adaylıkları listelenir. Bu sayfada aday gösterilenler arasından seçilen maddeler düzenli olarak anasayfaya taşınır. Maddeler anasayfada ikişer ikişer listelenmektedir. Günün maddeleri olmasına karar verilen iki maddenin birbirinden farklı alanlarda olması tercih edilir.

Anasayfada yayımlanmasını istediğiniz bir maddeyi -belirli kriterleri karşılaması koşuluyla- bu sayfada aday gösterebilirsiniz. Uygun görülen maddeler, anasayfada bir günlüğüne sergilenir. Herhangi bir düzeltme ihtiyacı durumunda etkin hizmetlilerden biri ile iletişime geçebilirsiniz.

  • Bugüne kadar anasayfaya çıkmış maddelerin listesi burada, 2019 yılında çıkmış maddelerin listesi buradadır.
  • Haftanın seçkin maddelerini ise şu sayfada bulabilirsiniz.

Madde ekleme kriterleri[kaynağı değiştir]

  • Günün maddesi olacak maddelerin seçkin madde ya da kaliteli madde olmaları gerekmez ancak madde adaylarının aşağıdaki bir ya da birkaç özelliğe sahip olmaları tercih edilir:
  1. Zengin bir içeriği ve yeterli miktarda mavi bağlantıları (iç bağlantıları) olması,
  2. Bol katılımcısı olan bir madde olması,
  3. Resimli olması (adil kullanım resimleri kullanılamaz),
  4. İlgi çeken bir konu, tercihen günün popüler konularına uygun ya da o gün yıl dönümü olan önemli bir olay ile ilgili olması,
  5. Herhangi bir telif sorununun olmaması,
  6. Ön sayfada görünecek başlık seçilirken duygu sömürüsü veya taraflılık gibi sorunlar yaratacak sözcükler kullanılmaması.
  • Günün maddesi adaylarınızı neden önerdiğinizi altına kısa bir cümle ile açıklayın, çıkması önerilen günü belirtin ve imza atın.
  • Günün maddesi adaylarınızı, aşağıdaki şablonu kopyala-yapıştır ile uygun bölümün en altına ekleyin.

Bu şablonu kopyala-yapıştır ile aşağıdaki uygun bölümlerden (kategorilerden) birinin en sonuna yapıştırın ve boşluklarını doldurun.

{{Günün maddeleri|
|Madde Adı= '''[[Koyacağınız maddenin gerçek adı|Anasayfada görünmesini istediğiniz başlık]]'''
|Resim= Anasayfada görünmesini istediğiniz resmin adı (uzantısı ile birlikte)
|İçerik= Anasayfada görünecek kısa bir tanıtım (kırmızı iç bağlantı bırakmayın) ([[Madde adı|'''Devamı...''']])
}}
Eleştiri/NOT: Buraya maddenin neden önerildiğini yazabilirsiniz.

Gündem/Tarihte bugün/Yıl dönümleri[kaynağı değiştir]

Zonaro GatesofConst.jpg
İstanbul'un Fethi (YunancaΆλωση της Κωνσταντινούπολης, Konstantinopolis'in Düşüşü), 6 Nisan-29 Mayıs 1453 tarihleri arasındaki kuşatmanın sonucunda Osmanlı Padişahı II. Mehmed komutasındaki birliklerin Bizans İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'u ele geçirmesi.

Müslüman devletleri tarafından İstanbul, daha önce de defalarca kuşatılmıştı. VII.-VIII. asırlarda Emeviler ve Abbasiler tarafından defalarca kuşatıldı ancak başarısız olundu. Osmanlılar da şehri bir çok kez kuşatmıştı. Rumeli'ye geçişle beraber bölgede hakimiyetleri genişleyen Osmanlılar ilk kez I. Bayezid komutasında 1395 yılında İstanbul'u kuşattı. Bazı kaynaklarda 1391 tarihli farklı bir kuşatmadan da söz edilmektedir. I. Bayezid'in kuşatmasında mancınıklar kullanıldı, kuşatma üzerine Macar Krallığı günümüz Bulgaristan topraklarına taarruz etti ve İstanbul kuşatması sonlandırıldı. Ertesi yıl kuşatma tekrar başladı ve bu sefer deniz bağlantısını tümüyle koparmak için Anadolu Hisarı inşa edildi. Bizans imparatorunun ateşkes talebi üzerine kuşatma kaldırıldı. Ankara Savaşı'yla beraber Osmanlı Devleti Fetret Devri'ne girdi. Bu dönemde Bayezid'in oğullarından Musa Çelebi tarafından 1412 yılında İstanbul tekrar kuşatıldı.Musa Çelebi, kargaşanın Bizans yüzünden olduğuna ve bazı rakip şehzadelerin Bizans tarafından desteklendiğine inanıyordu. Ancak rakip şehzadelerden I. Mehmed'in harekete geçmesi sebebiyle bu kuşatma da kaldırıldı. Osmanlılar tarafından yapılan dördüncü kuşatma ise II. Murad döneminde oldu; II. Murad elçiler göndererek Düzmece Mustafa'nın desteklenmemesini talep etti ancak karşılık bulamadı. İsyan ile uğraşan II. Murat, Şehzade Mustafa'ya yardım ettiğine inandığı Bizans İmparatorluğu'nun üzerine yürüdü ve kuşatma başladı. Bizans İmparatoru VII. Yoannis'in Karadeniz kıyılarındaki bazı toprakları ve haraç vermeyi teklif etmesiyle bu kuşatma da kaldırıldı. II. Mehmed tahta geçtiğinde İstanbu'un etrafı bütünüyle sarılmış bir durumdaydı.Devamı...

Eleştiri/NOT: 29 Mayıs'ta yıl dönümü olacağı nedeniyle o gün "günün maddesi" olarak görmek isterim.Temel53 (mesaj) 15:14, 14 Nisan 2016 (UTC)

Mekânlar/Mimari[kaynağı değiştir]

CmZolnierzyRadzieckich7.JPG
Sovyet Askeri Mezarlığı (Varşova) (Rusça: Кладбище-мавзолей советских воинов в Варшаве; Lehçe: Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich), Varşova'nın Mokotów semtinde yer alan, Polonya'nın Nazi Almanyası işgalinden kurtuluşu sırasında ölen 21.468 Kızıl Ordu mensubu askeri anmak için inşa edilen anıt mezar.

Anıt, Varşova'da II. Dünya Savaşı'nda savaşan kişilere adanmak üzere inşa edilen ilk anıttır. Anıt kompleksinde askerleri tebrik eden işçiler ve halk resmedilmiştir. 1944 yılında gerçekleşen Varşova ayaklanması'nın gerçekleştiği yerin hemen yakınında bulunan anıt sosyalist gerçekçilik akımı örnek alınarak inşa edilmiştir ve 9 Mayıs 1950'de resmi olarak açılmıştır.

19.2 hektarlık alana sahip mezarlık kompleksinin ana bölgesinde, iki bölgeye ayrılacak şekilde askerlerin toplu mezarları bulunur. Her iki bölgenin tam ortasında 38 metrelik bir dikilitaş yer alır. Dikilitaşın tepesinde kızıl yıldız sembolü yer alır. Mezarlıkta Rusça ve Lehçe yazılar mevcuttur.

Anıt mezarlık günümüzde Polonya yasalarınca tarafından korunmaktadır. Mezarlık, şehir yetkilileri tarafından iki ayda bir temizletilir. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 15:30, 18 Şubat 2017 (UTC)


Winter blue VDNH.jpg
Moskova-850 (RusçaКолесо имени 850-летия Москвы), 1995 yılında Rusya Fuar Merkezi'nde inşa edilen dönme dolap. Moskova'nın 850. kuruluş yılı için inşa edilmiş, 2016 yılında sökülmüştür.

Moskova-850, 70 metre (230 ft) çapında bir çapa sahipti ve toplam yüksekliği 73 metre (240 ft) idi. Tam dünüş süresi 7 dakika idi. Ger biri 8 kişi kapasiteli 40 kabin ile donatılmıştı. İnşaatı sırasında, Avrupa'daki en uzun dönme dolaptı.,ancak 1999'da İtalya'daki Mirabilandia'da bulunan 90 metrelik Eurowheel ile bu rekor aşıldı. Moskova-850, 2012 yılında Soçi yakınlarındaki Lazarevskoye'de 80 metrelik bir dönme dolap inşa edilinceye kadar Rusya'nın en uzun dönme dolabıydı.

Yapı, Moskova belediye başkanının önerisi üzerine Vladimir Gnezdilov isimli mühendis tarafından tasarlandı ve 1995 yılında Gnezdilov'a ait "Mir" şirketi tarafından kuruldu. Gnezdilov, 1994 yılında Rusya Fuar Merkezi alanının kullanılmayan bölgesini geliştirmek için bir teklif aldı ve Moskova'nın 850. yıldönümü kutlamaları için düzenlenecek açılışı töreninde eğlence parkı projesi tasarladı. Proje, şehir yönetimi düzeyinde tartışıldı ve Belediye Başkanı Yuriy Lujkov eserin Avrupa'da en yüksek dönme dolabı olacağını beyan etti. Bu amaçla 1994 yılında Gnezdilov, Fuar Merkezi'nin 6 hektarlık arazisini 49. yıllığına kiraladı. 1995 yılında inşa tamamlandı ve park çalışmaya başladı. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 19.54, 12 Nisan 2018 (UTC)


Brest Brest Fortress Monument Courage 9132 2150.jpg
Cesaret Anıtı Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti döneminde Brest şehrindeki Brest Kalesi kompleksinde inşa edilen 33.5 metre yüksekliğindeki anıt. Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Brest-Litovsk Muharebesi'nde kalenin kahramanca savunulması anlatan anıt oymacılık tekniği ile tasarlanmıştır. Anıtta komünizmin simgesi olan orak ve çekiç figürü yer alır. Anıtın hemen önünde plakalara kale savunmasında yaşamını yitiren 275 kişinin ismi yer alır. Bu bölgede 1020 kişi gömülü olup çoğunun kimliği halen belirsizdir.

1960'ların sonlarında Brest Kalesi'nin hemen yanındaki bölgeye anıt kompleksi inşasına başlandı. Kompleks 25 Eylül 1971 tarihinde açıldı. Anıt kompleksi günümüzde yoğun turist alan bir mekan olma özelliği taşır. Anıtın hemen yanında bir dikilitaş ve "Susuzluk Heykeli" adında bir heykel bulunur.

CNN, anıtı 2014 yılında "dünyanın en çirkin heykelleri listesinde" göstermiş, bunun üzerine pek çok tepki almıştı. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 22.13, 14 Nisan 2018 (UTC)


MonumentoLenin-1.jpg
Lenin Parkı (İspanyolcaParque Lenin), Küba'nın başkenti Havana'daki park kompleksi. Adını Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir Lenin'den alan park, Lenin'in 102. doğum doğum günü olan 22 Nisan 1972'de açılmıştır. Yaklaşık 750 hektar alana kurulu olan parkın 670 hektarı yeşil ormandır. Park; eğlence alanı, akvaryum, tekne yolculuğu, amfi tiyatro, sanat galerisi, rodeo, at biniciliği , yüzme havuzları, suni göl, kafe ve restoranlar içerir. Ayrıca farklı alanlarda dolaşmak için parkı çevreleyen dar bir demiryolu hattı da mevcuttur.

İnşasında Antonio Quintana, Mario Girona, Juan Tosca, Joaquín Galván Selma Soto Hugo D'Acosta, Mercedes Álvarez, Thelma Ascanio Sara Blumenkranz, Rita María Grau gibi mimarların görev aldığı park 1969 yılında projelendirilmiş, 1971 yılında tamamlanmıştır. Resmi açılışı ise 1972 yılında, Lenin'in 102. doğum doğum günü olan 22 Nisan günü yapılmıştır. Yapım aşamasında Celia Sánchez'in öneminin büyük olduğu belirtilmektedir. Parkın yapım aşamasında alanın orman karakteriyle yapılması, kaldırım barındırmaması, kentsel yapılar olmaksızın her şeyden önce doğal çevrenin üstünlüğünün vurgulanması düşünülmüştür. İnşaat sistemi mimar Juan Tosca tarafından yapısal analizlerin doğrulamasında mühendis Pimpo Hernández'in katılımıyla tasarlandı. Parktaki binaların tasarımı çoğunlukla tek bir prefabrik kullanım esnekliğinin parçasıydı. Buna karşın, farklı kullanımlarda vardır. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 22.13, 14 Nisan 2018 (UTC)


Moscow, Yar Restaurant, A.Erichson, 1910.jpg
Sovetskaya (otel) Moskova'daki Leningradski Caddesi'nde bulunan otel.

Otel binası 1836 yılında açılmıştır. Başlangıçta ahşap ve tek katlı bina halinde idi, ancak 1871 yılında restoran yapıldı. 1910 yılında Adolf Erichson binayı art nouveau tarzında yeniden düzenledi ve restorant yapıldı ve Rus elitleri arasında popüler hale geldi. Anton Çehov, Maksim Gorki, Fyodor ŞalyapinGrigori Rasputin gibi pek çok isim binayı ziyaret etti. Ekim Devrimi sonrası restoran kapatıldı. Bir süre Yeni Ekonomi Politikası döneminde tekrar çalışmaya başladı. 1925 yılında sinema gösterim yeri, Kızıl Ordu askerleri için spor salonu ve hastane olarak kullanıldı. 1930-1938 yılları arasında Gerasimov Sinematografi Enstitüsü için bina olarak kullanıldı. 1952 yılında Josef Stalin'in talimatı ile bina bir kez daha inşa edildi ve ziyaretçilerin kalacağı bir konaklama merkezine dönüştürüldü. Proje yazarlarına Stalin Ödülü verildi. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.29, 29 Kasım 2018 (UTC)


UzuncaburcTychetempel.jpg
Uzuncaburç Uzuncaburç (Diokaesareia) Mersin ilinde antik dönemden kalan bir kent örenidir. Kent Seleukos İmparatorluğu döneminde bir tapınak merkeziydi. 4 kilometre doğusundaki Olba kentinin de parçasıydı. Kent Roma İmparatorluğu eline geçtikten sonra, MS 72 yılında İmparator Vespasianus (60-79) kenti Olba’dan ayırarak ayrı bir kent haline getirdi. Kentin kendi parasını basma hakkı vardı. Roma İmparatorluğunda Hristiyanlık kabul edildikten sonra ise kentteki Helenistik tapınakların bir bölümü kilise haline getirildi ve kent bir piskoposluk merkezi oldu. Klikya bölgesinin Arapların eline geçmesinden sonra kent terk edildi.Devamı...

Eleştiri/NOT: --Nedim Ardoğa (mesaj) 11:38, 22 Şubat 2017 (UTC)


Саур-Могила.jpg
Savur-Mohıla (UkraynacaСавур-могила) veya Saur-Mogila (RusçaСаур-Могила), Ukrayna-Rusya sınırındaki Rostov Oblastı'nda yer alan Snizhne kentinin yaklaşık 5 kilometre (3,1 mil) uzaklığında yer alan anıt. Ukraynalı mimar Anatoly Ignashchenko tarafından Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Savur-Mohıla'nın kurtuluşunun 20. yıldönümünü anısına inşa edilmiştir.

II. Dünya Savaşı sırasında Savur-Mohıla, Sovyet birliklerinin Ağustos 1943'te yükseklik bakımından stratejik olması sebebiyle Nazi kuvvetlerinden kontrol altına almayı başardığı yoğun mücadele noktalarından biriydi. 1963 yılında burada hayatını kaybeden askerleri anmak üzere tepeye yerleştirilmek üzere bir anma kompleksi inşa edildi. Çelik ve beton kullanılarak Sovyet askeri ve bir dikilitaş içeren anıta buradaki çatışmada yaşamını yitiren katılan piyadelerin, tankçıların, topçuların ve havacıların isimleri yazıldı.

21 Ağustos 2014'te Donbass Savaşı'nda anıtın dikilitaşı haftalarca süren şiddetli bombardımanın ardından çöktü, etrafındaki anıtlar büyük hasar aldı. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 09.14, 3 Mart 2019 (UTC)


Sztálin szobor Budapest.jpg
Stalin Anıtı (Budapeşte) Macaristan Halk Cumhuriyeti'nin başkenti Budapeşte'de yer alan Josef Stalin'in Aralık 1951'deki yedinci yaş günü şerefine yapılan anıt. Macaristan ayaklanması sırasında destalinizasyon politikalarından güç alan Sovyet karşıtı gruplar tarafından 23 Ekim 1956'da yıkıldı.

Anıt, Budapeşte'deki günümüzdeki adı Elli Altı Meydanı olan Stalin Meydanı'nın kenarına inşa edildi. Klasik sosyalist gerçekçilik tarzında inşa edilen anıtın toplam yüksekliği 25 metredir. Stalin'in yer aldığı sekiz metre uzunluğundaki bronz heykel, sekiz metre genişliğindeki bir kürsünün tepesinde bulunan dört metre yüksekliğindeki bir kireçtaşı kaidesinde yer aldı. Stalin, sağ eli göğüs seviyesinde dik durmuş sert duran bir konuşmacı olarak tasvir edildi. Kürsünün kenarları, Macaristan liderlerini onu alan heykelleriyle süsledi. Heykelin mimarı heykeltraş Sándor Mikus Macaristan'daki bir sanatçı tarafından elde edilebilecek en yüksek ödül olan Kossuth Ödülü'ne layık görüldü.

23 Ekim 1956'da, Polonya Ekimi olarak bilinen siyasi reformlar gerçekleştiren Polonya Halk Cumhuriyeti'ne destek için başkent Budapeşte'de yaklaşık iki yüz bin gösterici toplandı. Telsizden on altı talep yayınladı, bunlardan biri de Stalin'in heykelinin sökülmesi idi. Ardından gerçekleşen olaylarda Stalin heykeli yıkıldı, yalnızca heykelin botları kaldı. Göstericiler heykeli yıkarken "Ruslar, arkanıza bakmadan kaçın" "Rusya eve git" şeklinde sloganlar attılar. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 09.16, 3 Mart 2019 (UTC)


194 Gori Town Hall Statue of Joseph Stalin and Dave. The statue was taken down on 25 June 2010. (1541498354).jpg
Stalin Anıtı (Gori) Gori'de yer alan Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Josef Stalin'e atfen inşa edilen anıt heykel. Anıt Stalin'in anavatanı olan Gürcistan'da Gori belediye binasının önünde bulunuyordu. 24 Haziran 2010 tarihinde söküldü ve Josef Stalin Müzesi'ne taşındı.

Anıt, heykeltıraş Shota Mikatadze ve mimarlar Archil ve Zakharia Kurdiani tarafından tasarlandı. Heykelin yüksekliği 6 metre, üç katlı granit kaide 9 metredir.

Anıt heykel 1952 yılında inşa edildi. Nikita Kruşçev'in başlattığı destalinizasyon kampanyası süresinde Stalin'e ait anıtlarının sökülmesi döneminde bu anıta dokunulmadı.1956'da anıtın kaldırılması için çalışmalara başlandığı sırada Gori'nin halkının neredeyse tamamı ayaklandı, anıtın sessizce yıkılma ihtimaline karşılık bölgede çadırlar kurdu ve gece gündüz nöbet sistemi oluşturuldu.

2008 Güney Osetya savaşının ardından 3 Ekim 2008'de Gürcistan Avrupa ve Avrupa-Atlantik entegrasyonundan sorumlu Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Giorgi Baramidze Gori merkezinden anıtın kaldırılacağını ve anıtın Josef Stalin Müzesi'nde açılması planlanan "Sovyet İşgal Müzesi" adlı serginin bir parçası olarak kullanmak istediğini açıkladı. Girişim Gürcistan Başbakanı Vladimir Gurgenidze tarafından da desteklendi. 24 Haziran 2010 gecesi, daha sonra transfer edilmek üzere anıt söküldü. Onun yerine 2008 Güney Osetya Savaşı'nda öldürülen Gürcülere adanmış bir anıt kurulması kararlaştırıldı. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.32, 3 Ağustos 2019 (UTC)


Stalinův rodný dům.JPG
Josef Stalin Müzesi Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Josef Stalin anısına doğum yeri Gori'de inşa edilen tarih müzesi. Müze Sovyet dönemi özelliklerini hala korumaktadır.

Müze, her biri kentin merkez meydanında bulunan üç bölümden oluşmaktadır. 1957'de Stalin anısına açıldı. Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrası Gürcistan'ın bağımsızlık hareketi ile birlikte 1989'da kapatıldı, ancak ardından yeniden açıldı ve popüler bir turistik cazibe merkezi haline geldi. Haziran 2010'da Gori Merkez Meydanı'ndaki Stalin Anıtı bu müzeye taşındı.

Stalin'in 1878'de doğup ilk dört yılını geçirdiği küçük ahşap kulübe burada korunmaktadır. Stalin Evi restore edilerek 10 Kasım 1937'de açıldı. Küçük kulübenin zemin katında iki odası vardır. Stalin'in yerel bir ayakkabıcı olan babası Vissariyon Cugaşvili o dönem binanın sol tarafındaki bir odayı kiraladı ve bodrum katında bir atölye yaptı. Ev sahibiise diğer odada yaşadı. Kulübe başlangıçta benzer konutların bir parçasını oluşturdu, ancak diğerleri yıkıldı. Müzenin bir tarafında Stalin'in kişisel demiryolu taşımacılığı var. Zırh kaplı ve 83 ton ağırlığındaki yeşil Pullman vagonu, Stalin tarafından 1941'den itibaren Yalta Konferansı ve Tahran Konferansı'na katılımları da dahil olmak üzere pek çok seyahatte kullanıldı. 1985 yılında Rostov-na-Donu'daki demiryollarından sergi amacıyla kullanılması amacıyla üzere müzeye gönderildi. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.32, 3 Ağustos 2019 (UTC)


Lamsdorf 4.jpg
Stalag VIII-F Stalag 318 veya Stalag 344 II. Dünya Savaşı sırasında Kızıl Ordu ve Armia Krajowa esirleri için Łambinowice'de kurulan Nazi esir kampı. Toplamda 108.471 Sovyet savaş esiri bu kampta tutuldu. Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar kapsamında pek çok kişi burada öldürüldü.

Kamp Temmuz 1941'de Stalag 318 ismiyle açıldı, ancak yıl sonuna doğru adı Stalag VIII-F olarak değiştirildi. Haziran 1943'te yakındaki Stalag VIII-B'nin kontrolü altına girdi ve kampların kompleksi Kasım ayında Stalag 344 olarak yeniden tasarlandı. Kamp yerel olarak Russenlager (Rus kampı) olarak biliniyordu, ancak Polonyalılar, İtalyanlar, Yugoslavlar ve Yunanlılar ile az sayıda Fransız ve Romen de esir olarak tutuldu.

Fiziksel ve sıhhi koşullar oldukça kötüydü ve kamptan geçen yaklaşık 200.000 Sovyet esirden yaklaşık 40.000'i açlıktan, kötü muameleden ve hastalıktan öldü. Naziler Sovyetler Birliği'nin imzası olmadığı gerekçesiyle III. Cenevre Sözleşmesi hükümlerini Sovyet mahkumlara uygulamadı. Ekim 1944'te Varşova Ayaklanması'nda yakalanan Armia Krajowa mensuplarından yaklaşık 6.000 asker kampta getirildi. Armia Krajowa'dan yaklaşık 400 kadın asker de orada başka bir kampa nakledilmeden önce geçici olarak burada tutuldu. Aynı zamanda, Slovak Ayaklanması'ndan 1.500 esir de kampa getirildi. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.36, 3 Ağustos 2019 (UTC)

Ekonomi[kaynağı değiştir]

1931. Агитация на Советской площади.jpg
Birinci Beş Yıllık Plan (Sovyetler Birliği) (Rusça I пятилетний план, первая пятилетка, Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Josef Stalin yönetimi döneminde 1928-1932 yılları arasında gerçekleştirilen ekonomik hedefler listesi. Plan, tek ülkede sosyalizm kuramı gereği Sovyetler Birliği ekonomisine atılım yaptırmayı amaçladı.

Plan gereği 1929 yılında binlerce dönüm araziyi kapsayan kolhozlarla birlikte kolektif tarım sisteminin yaratıldı. Kolektif çiftliklerin kurulması aslında kulak sınıfını yok etti. Uygulanmada köylüler kamuya ait traktörleri kendi arazilerinde de kullandı. Bu dönem boyunca genel makine ve traktör istasyonları kuruldu ve köylüler arazilerini kolhoz çiftçiliği yapmak için uğraştı. Köylülerin araziden yiyecek satmasına da izin verildi.

Planın asıl olarak sanayileşmeye dayanması nedeniyle, bu değişimler önemli kültürel değişikliklerle birlikte gerçekleşmeliydi. Bu yeni sosyal yapı ortaya çıktığında, çatışmalar nüfusun çoğunluğunda meydana geldi. Örneğin Türkmenistan SSC'deki Sovyet üretim politikası pamuktan gıda ürünlerine kaydı. Böyle bir değişiklik, bu düzenlemeden önce var olan bir topluluk içinde bir huzursuzluk yarattı ve 1928-1932 yılları arasında Türkmen göçebeleri ve köylüler, pasif direnç gibi yöntemlerle bu tür politikalar üzerinde anlaşmadıklarını açıkladılar. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 22.15, 14 Nisan 2018 (UTC)

Siyaset[kaynağı değiştir]

Congress of Soviets (1917).jpg
2. Tüm-Rusya Sovyetleri Kongresi veya resmi adıyla 2. Tüm-Rusya İşçi ve Asker Temsilcileri Sovyetleri Kongresi, 7-9 Kasım 1917 tarihleri arasında Smolny Enstitüsü'nde toplanan ikinci Tüm-Rusya Sovyetleri Kongresi'dir. Kongre zamanında Kışlık Sarayı Bolşeviklerce ele geçirilmiş ve Geçici Hükûmet üyeleri tutuklanmıştır.

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin (RSDİP) Bolşevik kanadı 1917 baharında çoğunluğu kazanmak için başta Petrograd ve Moskova olmak üzere faaliyetlere başladı. Bu süreçte Eylül 1917'de Moskova Halk Temsilcileri Sovyeti (Mossovet) başkanlığına Viktor Nogin, Petrograd Sovyeti (Petrosovet) başkanlığına ise Lev Troçki seçildi. Bolşevikler, Petrograd Sovyeti'ndeki koltukların %90'ına ve Moskova Sovyeti'ndekilerin ise %60'ına sahipti. Bolşevikler, 1917 Eylül ayının sonlarında, Sovyet kongrelerinde çoğunluk elde etmenin gerekli olduğunu ve Rus-Sovyet organlarında çoğunluğun sağlanması için açıklamada bulundular. Bu amaçla, RSDİP (Bolşevik) 2. Tüm-Rusya Sovyetleri Kongresi'ni başlattı. Eylül ayının sonunda, Bolşevik Petrograd Sovyeti'nin icra kurulu 69 yerel Sovyet ve asker komitesine ikinci kongrenin toplanmasına yönelik talepte bulundu. Bu fikir Sosyalist Devrimci Parti ve Menşevikler tarafından düşmanlıkla karşılandı. 69 organdan sadece 8'i olumlu cevap verdi, en keskin karşıtlığı, anlaşmaya dayalı kongre toplantılarını "zamansız" olarak kabul eden Sol SR ve Menşeviklerin olduğu Ordu Komiteleri verdi.

Aynı zaman diliminde Geçici Hükûmet, uzun gecikmelerden sonra Kurucu Meclis'e seçimler yaptırdı. Bolşevik lider Vladimir Lenin, Rusya'daki köylü çoğunluğun Sosyalist Devrimciler için oy kullanacağının farkındaydı ve Kurucu Meclis'teki sandalyelerin üçte birinden fazlasını alamayacağını biliyordu. Bu dönemde askeri cephede durum büyük ölçüde kötüleşti: Ekim'de Tallinn'deki askerlerin tahliyesini emredildi ve Moonzund Adaları'nı işgal eden Almanya doğrudan Petrograd'ı tehdit etti. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 10.16, 15 Şubat 2019 (UTC)


Albania Kosovo Locator.png
Arnavutluk ve Kosova'nın Birleşmesi Arnavutluk ile Kosova'nın, 2008 Kosova bildirgesinin ilanının ardından ortaya çıkan politik görüştür. Bu fikir irriyetçi Büyük Arnavutluk kavramıyla ilişkilidir. Kosovalıların %93'ü etnik olarak Arnavuttur.

Arnavutluktaki siyasetçilerinin hedefi ulusal bir birleşmeden ziyade NATO ve AB'ye giriş yapmak olmasına rağmen, yapılan anket sonuçlarına göre Kosova’nın Arnavutluk ile birleşmesinin büyük oranda desteklenmektedir. Bununla birlikte bazı Katolik ve Ortodoks Hıristiyan Arnavutlar, Balkan bölgelerinin olası bir şekilde birleşmesinin geniş nüfusa sahip Müslümanların yeni devlete gireceğinden ve Arnavutluk’un artan "müslümanlaşmasına" yol açmasından çekinmektedir.

Siyasal birleşmeden öte pratik olarak çoğu alanda birleşme durumu gerçekleşmiştir. Ağırlıklı olarak Arnavutların yaşadığı Kosova'da, Arnavutluk Cumhuriyeti ile eğitim, güvenlik ve dış politika gibi alanlarda ortak idari sektörleri paylaşılmaktadır. Ayrıca kültür, miras ve ticaret de büyük ölçüde birleşmiştir. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 18.24, 21 Mayıs 2019 (UTC)


Viyan Antar.jpg
Jineoloji (Kürtçe: jineolojî‎), Abdullah Öcalan'ın teorize ettiği feminizm ve cinsiyet eşitliğini içeren doktrin. Kürtçe kadın anlamına gelen "jin" kelimesinden türetilen jineoloji kadın bilimi olarak tarif edilir. Çeşitli kaynaklarda "Kürt feminizmi" olarak anılır. Öcalan, bölgesel toplumlarda yaşayan kadınları baskı altına alan namus temelli din ve kabile kuralları temelinde “kadınların özgür olmadığı sürece bir ülkenin özgür olamayacağını” ve "kadın özgürlüğünün toplumdaki özgürlük düzeyini belirlediğini" ifade eder. Jineoloji, Suriye Kürdistanı'nın temel ideolojilerinden biridir.

Jineoloji KCK yapılanmasının temel bir ilkesi olarak benimsenmiştir ve Suriye Kürdistanı gibi Kürtlerin fiilen yönetimde olduğu Suriye Kürdistanı bölgesinde Demokratik Birlik Partisi tarafından uygulanmaktadır. Zira Rojava Savaşı'nda Kürt kadın milislerinin oranı %40 civarındadır. Kadınlar Halk Savunma Birlikleri'nde (YPG) Kadın Koruma Birlikleri (YPJ) olarak kendi birimlerini oluşturarak erkeklerle birlikte savaşmaktadır. YPJ içerisindeki kadınlar için jineoloji bir temeldir ve Öcalan'ın politik teorileri ile eğitim almaktadır. Dolayısıyla Suriye'de yönetimde bulunduğu alanlarda politik cinsiyet eşitliği savunulmaktadır, zira kurulan yerel meclisler en az %40 kadınlardan oluşur. Bununla birlikte üniversiteler, siyasi ofisler, polis birimleri ve ordu eşbaşkanlık olarak bir erkek ve bir kadın tarafından yönetilmektedir. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.28, 3 Ağustos 2019 (UTC)

Spor[kaynağı değiştir]

Bilim[kaynağı değiştir]

Biyoloji[kaynağı değiştir]

Enerji[kaynağı değiştir]

Fizik[kaynağı değiştir]

Gökbilim[kaynağı değiştir]

Kimya[kaynağı değiştir]

Matematik[kaynağı değiştir]

Zooloji[kaynağı değiştir]

Kişiler[kaynağı değiştir]

Skrypnyk Mykola1.jpg
Mikola Skripnik (UkraynacaМикола Олексійович Скрипник) veya bilinen diğer adıyla Nikolay Alekseviç Skripnik (d. 25 Ocak 1872 - ö. 7 Temmuz 1933), Ukrayna'nın bağımsızlığını savunan ve Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ndeki Ukraynizasyon isimli kültürel çabalara öncülük eden Ukraynalı Bolşevik devrimci, ve Ukrayna Halk Komiserleri Konseyi Başkanı. Uğraştığı politikaların tersine çevrilmesi ve görevinden alınması üzerine, savunduğu politikalardan pişmanlık duymasına zorlandı. Fakat Skripnik bunu reddetti ve ardından intihar etti.

Skripnik 25 Ocak 1872 tarihinde Yekaterinoslav'da doğdu. 1901'de komünist faaliyetleri nedeniyle tutuklandı. Serbest bırakılmasının ardından bu dönemde devrimci faaliyetlerine devam etti. Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'ne katıldı. Çarlık döneminde toplam on beş kez tutuklandı, yedi kez sürgün edildi ve bir kere ölüme mahkûm edildi. 1913'te Skripnik, Bolşevik'in yasal yayını Sigorta Sorunları dergisinin editörüydü ve 1914'te Pravda gazetesinin editörleri arasındaydı.

Ocak 1933'te Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Jozef Stalin, Pavel Postyshev'i Ukrayna'da görevlendirdi ve Moskova'nın gücünü merkezileştirmek adına politika izledi. Postyshev, Rusya'dan getirilen binlerce yetkilinin yardımıyla Ukraynizasyon şiddetli şekilde tersine çevrilmesini denetledi, tarımın kolektifleştirilmesinde ısrarlı politilalar uyguladı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 17.52, 7 Mart 2018 (UTC)


Pyatakov GL.jpg
Georgi Pyatakov (RusçaГеоргий Леонидович Пятаков, d. 18 Ağustos 1890; Cherkassy uyezd - ö. 30 Ocak 1937; Moskova), Rus Devrimi sırasında faaliyet gösteren Bolşevik devrimci lider, komünist politikacı. Büyük Temizlik döneminde anti-sovyet eylemleri olduğu iddiasıyla idam edilmiştir.

Georgi Pyatakov (parti takma adı: Kievskiy, Lyalin, Petro, Yaponets), 6 Ağustos 1890'da babası Leonid Timofeyevich Pyatakov'un sahibi olduğu Mariinski şeker fabrikasının yerleşiminde dünyaya geldi. Ortaokuldayken anarşist düşüncelerle tanıştı ve buna yönelik politik faaliyetlerde bulundu. 1910'da Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi'ne katıldı. 1912'de Bolşevik fraksiyonundan yana tavır aldı. 1912'de eşi Yevgenia Bosch ile birlikte tutuklanarak Sibirya'ya sürüldü, ancak ikisi de kısa bir süre sonra firar etti. İsviçre'ye gittiler ve burada devrimci gruplara katıldılar. Ardından yeniden Rusya'ya döndüler. Pyatakov, kronik hastalığı nedeniyle intihar ettiği eşi ile ölüm yılı olan 1925 yılına kadar birlikte yaşadılar.

Pyatakov'un devrimci mücadeleye dair teori ve taktiklerin bazı noktaları hakkındaki görüşleri Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi'ninkilerle çelişiyordu. Pyatakov sosyalist devrime karşı izlenecek yolun sorunu, Bolşeviklerin Almanya ile barış anlaşması meselesi ve ulusal soru konularında Vladimir Lenin'in en sert muhaliflerden biriydi. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 19.43, 12 Nisan 2018 (UTC)


Адавие Эфендиева.jpg
Adaviye Efendiyeva (d. 1879, Evpatorya - ö. 1944, Semerkant), Sovyet Kırım Tatarı dokuma ustası, sanatçısı.

Adaviye Efendiyeva 1879 yılında Evpatorya'da doğdu. Erken yaşlardan itibaren büyükannesinden nakış ve dokuma sanatı öğrenmiştir. Makine nakışı için ilk kez 12 yaşında çalışmalara başladı. 4 yıl sonra babası kendisine bir dokuma tezgahı aldı ve kızının eğitimi için ona dokuma ustası tuttu. Ardından ustalaşan Adaviye Efendiyeva dokuma eğitmeni oldu. 1937'ye kadar dokumacılıkla 500'den fazla süs eşyası yarattı. 1944 yılında Kırım Tatar Sürgünü sırasında Semerkant'da hayatını kaybetti.

Adaviye Efendiyeva 1935'ten beri sanat sergilerine katılmıştır. Eserleri Moskova dahil pek çok şehirde sergilendi. Bunun yanında Avrupa ve ABD'deki sergilerde de sergilendi. Adavia Efendieva 200'den fazla süs kompozisyonunun yazarıdır. Eserleri arasında masa örtüleri, düğün havluları, desenli kemerler bulunur. Efendiyeva'nın çizimleri gelen Simferopol'daki Tauris Merkez Müzesi'nde saklanmaktadır. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 19.43, 12 Nisan 2018 (UTC)


Kuzmin.jpg
Mihail Kuzmin (RusçaМихаи́л Алексе́евич Кузми́н) (d. 18 Ekim 1872 - ö. 1 Mart 1936), Rus şair, müzisyen ve yazar. Gümüş Çağ Rus Şiiri'ne önemli katkılarda bulunmuştur.

Yaroslavl'da bir soylu ailede doğdu. St. Petersburg'da büyüdü ve Saint Petersburg Konservatuvarı'nda Nikolai Rimsky-Korsakov'dan müzik eğitimi aldı. Okuldan mezın olmadı, buna karşın daha sonraki yıllarda bu okulun şiirlerine yaptığı katkıdan bahsetti. Gençliği döneminde en yakın arkadaşı kendi gibi soylu bir aileden gelen Georgiy Çiçerin'di (Çiçerin'in Ekim Devrimi sonrası Dışişleri Halk Komiseri olduktan sonra görüşmeleri durmuştur). Kuzmin Wagner ve Nietzsche'nin tutkulu bir destekçisiydi. Eski İnananlar'ın tarihine oldukça ilgiliydi. 1905 yılında ilk yazıları yayınlandığında Valery Bryusov'un dikkatini çekti ve Bryusov Kuzmin'e edebiyat dergisi Vesy'de (Türkçe: Denge) yer verdi..1908'de ilk koleksiyonu şiiri Setı'yi yayınladı. Bu şiir o dönem çok tutuldu. Roberta Reeder  onu "Onun bilgisi, şiirleri ve temaları Antik Yunan, İskenderiye ve günümüz Petersburg'unu anlatır." sözleriyle tanımladı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.36, 29 Kasım 2018 (UTC)


Могила поэта Василия Лебедева-Кумача.JPG
Vasili Lebedev (RusçaВаси́лий Ива́нович Ле́бедев-Кума́ч; 5 Ağustos 1898 - 20 Şubat 1949), Sovyet sosyalist gerçekçi şair ve söz yazarı. Günümüz Rusya Federasyonu Devlet Marşı'nın temelini oluşturan "Jit stalo luçşe" ve Bolşevik Parti Marşı'nın, Moskova Zafer Günü Geçit Törenleri'nde çalınan Kutsal Savaş'ın söz yazarıdır.

5 Ağustos 1898 tarihinde ayakkabı üreticisi bir babanın oğlu olarak dünyaya geldi. Gençliğinde baskı departmanında çalışmaya başladı. Ekim Devrimi'nden önce Moskova Devlet Üniversitesi Tarih ve Filoloji Fakültesi'ne girdi , ancak devrim ve Rus İç Savaşı nedeniyle okulu bitiremedi. Devrimden sonra Devrimci Askeri Konsey'in basın bürosunda ve askeri bölümünde çalıştı. Daha sonra 1922-1934 yılları arasında çeşitli süreli yayınlarda çalıştı. Krokodil dergisinin yayın kurulu üyeliği görevinde bulundu, çeşitli sahne müzikleri ve ve film müzikleri üretti. Eğitimini Moskova Devlet Üniversitesi'nde tamamladı. Ekim Devrimi'ni sembolize etmek için kullanılan kızıl bir kumaşın adı olan "Kumaç" lakabını kabul etti. Ardından bu takma ad, soyadına eklendi. Raboçaya gazeta, Krest'ânkaia gazeta, Gudok ve Krokodil gibi yayınlarda makaleleri yayınlandı. Bu dönemde yazıları nedeniyle popülaritesi arttı. 1936 tarihli Tarih İçin Geç filmi için şarkı yazdı. Bu dönemde pek çok şarkı kaleme aldı. "Neşeli tavırlar aşılanmış derin sosyalist vatanseverlik barından Sovyet kitle şarkısı" türünün kurucularından biri olarak kabul edilen Vasili Lebedev'in en bilinen eserleri arasında Kutsal Savaş ve Pesnya o Rodine (Türkçe: Anavatan hakkında şarkı) bulunur. Besteci Isaak Dunayevski ile birlikte çalışmıştır. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.52, 29 Kasım 2018 (UTC)


PLASTOV.jpg
Arkadi Plastov (RusçaАркадий Александрович Пластов d. 31 Ocak 1893; Simbirsk - ö. 12 Mayıs 1972, Ulyanovsk), sosyalist gerçekçilik akımının öncülerinden olan Rus Sovyet ressam.

Plastov, Rus İmparatorluğu'na bağlı Simbirsk Valiliği'nin Prislonikha köyünde ressam bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1914'te Moskova Resim, Heykel ve Mimarlık Okulu'na yazıldı. 1917'de doğayla baş başa resim çizen bir ressam olarak köyüne geri döndü.

1935'ten başlayarak resimlerini adım adım halka tanıttı. Sosyalist gerçekçilik tarzında eserler veren Plastov genelde Sovyetler Birliği'ndeki hayatı ve sosyalizmin oluşma koşullarını resmetti. Sovyetler Birliği'nde kolektivizasyon dönemini ve Sovyet köylülerinin topraklarına duyduğu sevgiyi konu aldı. Büyük Vatanseverlik Savaşı döneminde yeni savaş motiflerine yer verdi. Özellikle savaş yıllarında kadın, yaşlı ve çocukların durumlarını ele aldı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.55, 29 Kasım 2018 (UTC)


Angelina Jolie 2 June 2014 (cropped).jpg
Angelina Jolie önceki soyadı Voight; d. 4 Haziran 1975), Amerikalı oyuncu, film yapımcısı ve hayırsever. Üç Altın Küre, iki Sinema Oyuncuları Derneği Ödülü ve bir de Oscar sahibidir. Hayırsever çalışmalarıyla da tanınan Jolie, pek çok kez dünyanın en çekici insanları listelerinde yer aldı.

İlk kez 1982'de babasının oynadığı Lookin' to Get Out filminde görülen Jolie'nin oyunculuk kariyeri düşük bütçeli bir film olan Cyborg 2 (1993) ile başladı. İlk başrolünü Hackers (1995) filmi ile aldı. Önemli övgüler alan biyogrofik filmler olan George Wallace (1997) ve Gia'da (1998) başrolde oynadı ve Girl, Interrupted'daki (1999) performansı ile En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Akademi Ödülü aldı. Lara Croft: Tomb Raider (2001) filmi ile büyük başarı sağlayarak dünyaca ünlü tanınmış bir oyuncu haline geldi. Sonrasında ise Hollywood'un en çok tanınan ve en çok kazanan oyuncularından oldu. Şimdiye kadarki en büyük ticari kazancını aksiyon-komedi türünde olan Mr. & Mrs. Smith (2005) ve animasyon türündeki Kung Fu Panda (2008) ile sağladı. 2010'dan itibaren Ajan Salt (2010), Turist (2010), Hayatın Kıyısında (2015) ve Kung Fu Panda 3 (2016) gibi filmlerde yer aldı, ayrıca Boyun Eğmez (2014) adlı filmin yönetmenliğini üstlendi.

Jonny Lee Miller ve Billy Bob Thornton'dan boşanan Jolie, 2016 yılına kadar Brad Pitt ile birlikte yaşadı. Tüm dünyada basınının büyük ilgisini çeken bir ilişkiye sahip olmuş olan Jolie ve Pitt; Maddox, Pax ve Zahara olmak üzere üç evlatlık; Shiloh, Knox ve Vivienne olmak üzere üç biyolojik çocuğa sahiptir. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: -- Curious (mesaj) 19.56, 15 Şubat 2019 (UTC)


Vera Kharuzhaya (1903 -1942).jpg
Vera Harujaya (Beyaz RusçaВера Харужая, LehçeWiera Charuża; d. 27 Eylül 1903; Babruysk - ö. Kasım 1942; Vitsebsk), İki Savaş Arası Dönem sırasında Polonya'da Sovyetler Birliği için casusluk görevi yapan Beyaz Rus komünist yazar, öğretmen, gazeteci, eylemci, partizan, direniş hareketi üyesi, ulusal kahraman. Barbarossa Harekâtı sonrası Naziler tarafından idam edildi. Kendisine Lenin Nişanı, Kızıl Bayrak Nişanı ve Sovyetler Birliği Kahramanı unvanı verildi.

Vera Harujaya, 1905 Devrimi'nden önce Rus İmparatorluğu'na bağlı Babruysk'ta işçi bir ailesinin çocuğu olarak doğdu. 1919'da Mazır'da bir işçi okulundan mezun oldu. Kasaba, Riga Barış Anlaşması sonucu Bolşeviklere devredildi ve Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin parçası oldu. Harujaya devlet okullarında eğitim gördü, Mazır ve Babruysk (günümüzde Doğu Belarus) bölgelerinde yerel Komsomol şubelerinde siyasi komiserliği yaptı. 1922-1923'te Belarus Komsomolu Merkez Komitesi'nin yönetiminde çalıştı ve aynı zamanda Belarus Sovyet gazetelerinde faaliyet yürüttü. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 18.27, 21 Mayıs 2019 (UTC)


Rada Vranješević ZAVNOBiH.jpg
Rada Vranješević (SırpçaРада Врањешевић; d. 25 Mayıs 1918; Banja Luka - ö. 26 Mayıs 1944; Drvar), II. Dünya Savaşı sırasında Bosna'da faaliyet yürüten Yugoslav politikacı, siyasi aktivist, partizan ve direniş lideri.

Vranješević, Yugoslavya Krallığı'nın bir parçası olan Banja Luka yakınlarındaki Rekavice köyünde doğdu. Sırp Ortodoks Kilisesi'nde rahip ve Tarım Partisi'nin aktif bir üyesi olan Đorđe Vranješević'in kızıydı. Muhafazakar annesi Anđa, 1914'te Saraybosna'daki Avusturya Arşideri Franz Ferdinand'ı öldürmesinde rolü olduğu gerekçesiyle üç yıl hapis cezasına çarptırılan Branko Zagorac'ın kız kardeşi idi. Rada ve öğretmen ablası Nevenka amcalarının sosyalist fikirlerinden büyük ölçüde etkilendi.

Vranješević, Prnjavor yakınlarındaki bir kasabada ilkokul, Derventa ve Banja Luka'da ise gymnasium okudu. Öğretmen olmak istedi ancak 1932'de yasadışı Yugoslavya Komünist Partisi ile olan ilişkisi nedeniyle sınır dışı edildi. 1933'de bir ticaret akademisine kaydoldu ve bir komünist gençlik örgütüne katıldı, ancak faaliyetlerinde yer almak için çok genç ve fiziksel olarak zayıf biri olarak kabul edildi. Yine de bu durum okuldan atılmaya gerekçe oldu. Bu zamana kadar komünist bir sempatizan olan Boşnak Müslüman gazeteci Safet Filipović ile duygusal ilişki kurdu. Bu tür farklı etnik gruplar arasında aşk yaşanması o dönemde "olağandışı ve cesur" olarak ifade edilirdi ancak Vranješević, hem ilişkileri hem de siyasi faaliyetleri için dindar ailesinin onayını kazanmayı başardı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21.32, 21 Mayıs 2019 (UTC)


Lucy Thoumaian at International Congress of Women1915 (22785230005) (cropped).jpg
Lucy Thoumaian veya Rossier de Visme (d. 1890 - ö. 1940), İsviçre dopumlu Ermeni feminist, kadın hakları savunucusu ve barış aktivisti. Ailesi Ermenistan'dan sürülen Thoumaian ölen Ermeniler için Chigwell'de bir okul kurulmasına öncülük etti. 1915'teki Uluslararası Kadınlar Kongresi'ne katılmadan hemen önce barış için bir bildiri yayınladı. Daha sonra Milletler Cemiyeti için çalışmaya başladı.

Thoumaian İsviçre'de Rossier de Visme adıyla doğdu. Lucy Thoumaian ve kocası Garabed Thoumanian, o dönem Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Ermenistan bölgesinden kovuldu ve İngiltere’ye sürgüne gönderildi. 1906'da Chigwell'deki Oakhurst'da Ermeniler için bir yetimhane ve okul kurdular.

1911'de ırkçılık karşıtı ilk girişimi olan Londra'daki Birinci Evrensel Irklar Kongresi'ne katıldı. Osmanlı İmparatorluğu'ndan sürgün olmasına rağmen, Türk delegelerini birlikte çalışarak barışın bir sembolü olarak benimsendi. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21.32, 21 Mayıs 2019 (UTC)


Власов Николай Иванович.jpg
Nikolay Vlasov (Rusça: Николай Власов; d. 11 Kasım 1916; Petrograd - 26 Ocak 1945; Mauthausen-Gusen toplama kampı), Sovyet savaş pilotu, teğmen albay ve Sovyetler Birliği Kahramanı. 29 Temmuz 1943'te Yak-1 ile uçuşunu sürdürürken Leningrad'da uçaksavar ateşi ile vuruldu ve Nazilerce esir alındı. Gönderildiği pek çok toplama kampında direniş örgütledi ve birçok kez kaçış girişimi gerçekleştirdi. Bu girişimleri nedeniyle Mauthausen-Gusen toplama kampına gönderildi. Yine bir kaçma girişimi organize ettiği sırada bir esirin ihanetine uğradı ve SS tarafından Müttefik birliklerin bölgeye yaklaşmasına yakın dönemde SS tarafından işkence gördü ve 26 Ocak 1945'te bir krematoryum fırınında canlı canlı yakıldı. Diğer mahkumlar Vlasov'un ölümünden sonra ayaklanmaya devam etti ve 3 Şubat 1945'te yaklaşık 500 esir kamptan kaçmayı başardı.

Vlasov, 11 Kasım 1916'da Petrograd'da Rus işçi bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Ortaokuldan sonra bir fabrikada tamirci olarak çalıştı ve bu tarihten 1934'te Kızıl Ordu'ya katılana kadar Komsomol komitesinin sekreterliğini yaptı. Askeri hayatında havacılık okulundaki uçuş kurslarını tamamladıktan sonra, 1936'da Sovyetler Birliği Komünist Partisi'ne katılmadan önce 1936'da uçuş eğitmeni olarak diplomasını aldı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.33, 3 Ağustos 2019 (UTC)


Andrey Andreyev in 1935.png
Andrey Andreyev (Rusça: Андре́й Андре́евич Андре́ев; d. 30 Ekim 1895 - ö. 5 Aralık 1971), Sovyet siyasetçi, bakan. Josef Stalin döneminde politik olarak yükseldi, 1926'da aday olarak Politbüro'ya katıldı, 1932'te tam üye oldu. Sovyetler Birliği Komünist Partisi Parti Kontrol Komitesi'nin 1930-1931 arası ve 1939-1952 arası başkanlığı görevi yaptı. 1952'de Andreyev Politbüro'dan uzaklaştırıldı ve Yüksek Sovyet Başkanlığı'nın bir üyesi olarak büyük ölçüde onursal bir konuma yerleştirildi.

Andrey Andreyevich Andreyev, köylü bir ailenin çocuğu olarak 30 Ekim 1895 tarihinde Smolensk oblastında doğdu. Moskova'da bulaşıkçı olarak çalışmak için 13 yaşındayken köyü terk etti. İşçi eğitim kurslarına katıldı ve 15 yaşına geldiğinde Marksist bir çevreye katıldı. 1914'te Putilov silah fabrikasında çalışmak üzere Petrograd'a yerleştikten sonra Bolşeviklere katıldı. I. Dünya Savaşı sırasında, yasadışı siyasi çalışmalar yürütürken hastane yöneticisi olarak çalıştı. 1915-16 yıllarında Bolşeviklerin Petrograd komitesinin bir üyesiydi ve Çar'ın yıkılmasından önceki grev dalgasının organizatörlerinden biriydi. Şubat Devrimi sonrasında Petrograd Metal İşçileri Sendikası'nın kurulmasına yardım etti. Bolşevik lider Vladimir Lenin'i Nisan 1917'de sürgünden döndüğü zaman karşılayan grubun içinde kaldı. Aynı ay Bolşevik konferansında, Lenin'in ikinci bir devrim çağrısını destekleyen genç delegelerden biriydi. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.43, 3 Ağustos 2019 (UTC)


Majda Vrhovnik.jpg
Majda Vrhovnik veya Lojzka (d. 14 Nisan 1922; Ljubljana - ö. 4 Mayıs 1945; Klagenfurt), Sloven komünist, tıp öğrencisi, casus. Klagenfurt'da Slovenya Komünist Partisi Bölge Komitesinin bir üyesiydi ve ölümünden sonra Yugoslavya kahramanı seçildi.

Majda Vrhovnik, 14 Nisan 1922'de Ljubljana'da doğdu. Kendi gibi komünist parti üyesi olan ağabeyi Vladimir Vrhovnik Viyana'da doğdu, ancak aile I. Dünya Savaşı'ndan sonra Ljubljana'ya taşındı. Liseden mezun olduktan sonra Ljubljana Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne girdi. Çalışmaları sırasında Sloven Kulübü ve öğrenci devrimci hareketinin bir üyesiydi. 1940 yılında Yugoslavya Komünist Partisi üyeliğine kabul edildi.

Vrhovnik, Yugoslavya'nın işgalinden hemen sonra yeraltı direniş hareketine katıldı. Slovenya Komünist Partisi Merkez Komitesinin örgütsel sekreteri, Ton Tomšič'nin kuryesi oldu. İşgalci kuvvetler faaliyetinin farkına vardığında onu bir müddet tutukladılar ve ailesini birkaç ay rehin tuttular. Vrhovnik baskılara rağmen Ljubljana'da kaldı ve direniş için bir yeraltı basımevi düzenlemesine katıldı ve kurye olarak çalışmaya devam etti. Kardeşinin yardımıyla, 4 Mayıs 1943'ten itibaren Ljudska pravica (Halkın Adaleti), Slovenski poročevalec (Sloven Muhabiri), Radyo vestnik (Haberci Radyosu) ve çeşitli gazetelerin kopyalarını çıkardığı bir sığınak kurmayı başardı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.52, 3 Ağustos 2019 (UTC)


Hanka Sawicka-Szapiro.jpg
Hanna Sawicka gerçek ismiyle Hanna Krystyna Szapiro veya takma ismiyle Hanka (d. 19 Aralık 1917; Kraków - ö. 18 Mart 1943; Varşova), Polonyalı Yahudi komünist. Ölümünden sonra kurulacak olan Polonya Halk Cumhuriyeti için faaliyet yürüten Gençlik Mücadele Birliği'nin ilk lideriydi.

Sawicka, 19 Aralık 1917 tarihinde Maria ve Bernard Szapiro'nun çocuğu olarak Kraków'da dünyaya geldi. Yazar Stefan Kisielewski'nin amcası olan babası Polonya Sosyalist Partisi - Sol üyesi idi. 1931'de Sawicka'nın okulu bitirdiği ve hukuk okuduğu Varşova'ya taşındılar. Sawicka 1935 yılında Bağımsız Sosyalist Gençlik Birliği'nin (Związek Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej Ż Życie) aktivisti oldu. Nazi işgalinin ilk günlerinde siyasi mahkumlara yardım düzenledi ve Wolność (Özgürlük) başlıklı ilk yeraltı yayınını yayınladı.

Yeraltı direnişinde Sawicka, önce savaştan önce sosyalistler tarafından örgütlenen gençlik grubu 'Spartakus' ile ilgilenmişti. 1940 yılında grup Stalin onlar ile işbirliği yaparken Hitler'e karşı savaşma konusundaki ideolojik çatışma ve uzlaşmaz farklar nedeniyle dağıldı. Sawicka, Haziran 1941'den itibaren Moskova radyolarından alınan Sovyet emirlerini basan komünist yayınlar Biuletyn Radiowy'in lideriydi. Buna ek olarak babasının kaçmayı başardığı gettolardakilere yardım sağladı ve işgal kurbanlarına yardım etmek için bir komite kurdu. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.52, 3 Ağustos 2019 (UTC)


Vera Aceva.jpg
Vera Aceva (d. 24 Kasım 1919; Oreovec (Pirlepe); ö. 10 Kasım 2006; Üsküp), Makedon komünist, II. Dünya Savaşı sırasında Yugoslavya'da faaliyet yürüten siyasi aktivist, partizan, direnişçi ve ulusal kahraman.

Mali durumunun kötü olması nedeniyle Aceva, spor okulunun ardından eğitimini durdurmak ve iş bulmak zorunda kaldı. Bu dönemde tütün endüstrisinde çalıştı. 16 yaşındayken emek hareketinin bir parçası oldu. 1940’ın başlarında Yugoslavya Komünistler Birliği'ne üye oldu. Aynı yılın eylül ayında, il konferansında Makedonya için Yugoslavya Komünistler Birliği Bölgesel Komitesi'ne üye olarak seçildi. Eylül 1940 - Kasım 1941 arasında Pirlepe'de Yerel Komite Sekreteri olarak görev yaptı.

Aceva, Prilep Partizan Müfrezesi'nin ilk organizatörlerinden biriydi. 1942'nin başlarında Üsküp'teki Yugoslavya Komünistler Birliği merkezinde, ardından da Ustrumca, Bitola ve İştip'te parti eğitmeni olarak çalıştı. Ağustos 1943'te Shar müfreze komiseri oldu ve 11 Kasım 1943'te Birinci Makedon-Kosova Tugayı kuruldu, Aceva siyasi komiser yardımcılığına seçildi. Makedonya Komünistler Birliği'nin Üçüncü ve Dördüncü Bölge Komitesinin siyasi sekreteri oldu ve Ocak 1944'e kadar bu pozisyonda kaldı. Ağustos 1944'te, başkanlığa seçildiği Makedonya Anti-faşist Ulusal Kurtuluş Meclisi'nin ilk oturumuna katıldı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.52, 3 Ağustos 2019 (UTC)


Božidarka Damnjanović Kika.jpg
Božidarka Kika Damjanović-Marković veya takma ismiyle Kika (d. 25 Eylül 1920; Mladenovac - ö. 1996; Belgrad), II. Dünya Savaşı sırasında Yugoslavya'da faaliyet yürüten siyasi aktivist, Yugoslav Partizanları komutan, direnişçi, ulusal kahraman. Savaş sonrası pek çok görev aldı, Federal Meclis ve Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti Ulusal Meclisi'nde parlamento yardımcısı oldu. Damjanović; Cesaret Nişanı, Halka Hizmet Nişanı, 1941 Partizanları Anma Madalyası ve Halk Kahramanı Nişanı sahibidir.

Božidarka Damjanović 25 Eylül 1920'de Mladenovac'ta dört çocuklu bir ailede dünyaya geldi. Babası Đura Damjanović, Kopljar'da doğan bir demiryolu işçisi idi . Mladenovac'ta ilkokul, Semedire Palankası'nda dört yıl spor okulu okudu. II. Dünya Savaşı'nın başlangıcına kadar bir kadın evi zanaat okulunu tamamladı ve stenografik okula yazıldı. Ailesi Valjevo'ya taşındığında Damjanović, Mladenovac'ta kum'un (vaftiz babasının Slav formunda) dairesinde kaldı. Savaş onun ileri eğitimine son verdi.

1941 yazında Kragujevac'daki ayaklanmanın örgütleyicilerinden biriydi ve başarıyla yaptığı isyanla ilgili Yugoslavya Komünist Partisi'nde çeşitli görevler üstlendi. Ayaklanmanın hazırlığı üzerinde çalışırken, Mladenovac'ta yasadışı olarak yaşadı. Haziran 1941'in sonlarında Yugoslavya Komünist Gençlik Birliği'ne üye oldu.(Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.52, 3 Ağustos 2019 (UTC)

Din[kaynağı değiştir]

Mordvin Native Faith (Эрзянская вера) symbol.png
Mordvin yerli dini Erzyan yerli dini veya Mordvin neopaganizmi, Mordvinler arasında yaygın olan çağdaş paganizmin etkilerinin görüldüğü etnik din. Mordovya'da etkin olarak inanılır. Din sıklıkla toprak ana anlamına gelen "Mastorava" olarak isimlendirilir. Bu dindeki tanrının adı İnşkipaz'dir.

Yerli inancın beslendiği pagan gelenekleri 17. yüzyılda Rus Ortodoks Kilisesi'nin misyonerlik faaliyetlerine kadar korudu, ancak Mordvinler Kiev Knezliği döneminden beri yun olarak Hıristiyanlaştırılmaya tabi tutuldu. Neopagan canlanması Sovyetler Birliği'nin dağılması'na yakın dönemde 1990'da başladı.

Tarihçi Victor Schnirelmann'a göre, Mordvinlerin %2'si bu yerel inanca bağlıdır. Joshua Project'e göre bu oran %5 civarındadır. Erzyan Mastor örgütü dua etkinliği düzenlemektedir.

Mordvinlerin yerel dinin yeniden canlanması Sovyerler Birliği'nin dağılmasından hemen önceki döneme tekabül etti. Bu dönemde artan Mordvin milliyetçiliğinin yanında dini argümanlar kullanıldı. Mordvinlerin ulusal bilincinin canlanması azınlık olmalarından ve komünizm döneminde dinlere karşı olunmasından kaynaklı zor oldu. Rus demokratlar ve komünistler Mordvin milliyetçilerine karşı düşmanca davrandılar. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21.34, 21 Mayıs 2019 (UTC)

Tıp[kaynağı değiştir]

Bilgisayar/Teknoloji[kaynağı değiştir]

Tarih[kaynağı değiştir]

1960 CPA 2506.jpg
Kuzey Kore-SSCB ilişkileri Kuzey Kore ile Sovyetler Birliği arasındaki diplomatik ilişkilerdir.

Kuzey Kore ile Sovyetler Birliği (SSCB) arasındaki ilk resmi ilişkiler 12 Ekim 1948'de Kuzey Kore'nin komünizm ilkelerini barından kuruluş ilanından hemen sonra kuruldu. Kuzey Kore başlangıçta yalnızca Doğu Bloku ülkelerince tanınmıştı. 1958'de Cezayir ülkeyi tanıyan ilk komünist olmayan ülke oldu. Sovyetler Birliği 1950 yılında Kuzey Kore askeri birliklerine güneye doğru ilerlemesi için ekonomik ve askeri yardım sağladı. Kore Savaşı boyunca Sovyet yardımı ve etkisi yüksek seviyede devam etti. Sovyet 64. savaş uçağı filosu Kore Savaşı'na katılmıştır. Sovyetler yine savaş kapsamında Şubat 1950'de Çin ile birlikte bir ittifak anlaşması imzalamış, Kuzey Kore'ye destek veren Çin'e sadece bu savaş sırasında 2.000.000.000 dolarlık yardımda bulunmuştur. Savaştan sonra Sovyetler Kuzey Kore ekonomisini yeniden inşa etme konusunda büyük ölçüde dayanışma sağladı. Buna ek olarak, savaş sırasında Çin Halk Kurtuluş Ordusu askerlerinin yardımları ve 1958 yılına kadar ülkede bulunmaları Kuzey Kore'de Çin yanlısı olumlu bir etki yarattı. 1961'de Kuzey Kore hiçbir zaman resmi olarak sona ermeyen Sovyetler Birliği (daha sonra Rusya tarafından devralınmıştır) ve Çin Halk Cumhuriyeti ile resmi karşılıklı güvenlik anlaşmaları imzaladı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21:54, 4 Haziran 2017 (UTC)


Flag of the Byelorussian Soviet Socialist Republic.svg
Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı solda Beyaz Rusların yöresel simgesini içeren bantla birlikte yer alan kızıl bayrak üzerine sarı orak ve çekiç ve kızıl yıldız sembollerinin yer aldığı Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağıdır. Klawdziy Duzh-Dushewski tarafından tasarlandı ve 25 Aralık 1951'de Beyaz Rusya SSC Yüksek Sovyeti tarafından resmen Belarus SSC'nin ulusal bayrağı olarak kabul edildi. 1940'ların sonunda Sovyet cumhuriyetleri bayrakları tasarımında değişikliğe gidildi. 1945 yılında Sovyetler Birliği cumhuriyetlerinden Belarus SSC ve Ukrayna SSC, Birleşmiş Milletler'in kurucu üyesi oldu. Bayrakları birbirlerine ve aynı zamanda diğer Sovyet cumhuriyetlerinin bayrakları ile neredeyse ayırt edilemez olduğundan, savaşta nüfusun dörtte birini kaybeden Belarus, ulusal bayraklarını ulusal özelliklerini öne çıkararak değiştirmeye karar verdi. Bayrak için Beyaz Rusların ulusal simgesinin bayrağa eklenmesi kararlaştırıldı. Bu "nakış" simgesi II. Dünya Savaşı öncesinde Belpramsavyet arşivlerinde bulunmuştu. Simge, 1917'de Sennin bölgesindeki Kastsilishcha köyünde yaşayan köylü Matrona Markyevich tarafından yapılmış ve "Yükselen Güneş" olarak adlandırılmıştı. Sanatçı M. I. Gusyew nakış üzerine çeşitli simgesel ögeler ekleyerek bayrak için yeni bir tasarım hazırlamıştır. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21:54, 4 Haziran 2017 (UTC)


Khrushchev, Bulganin, Sukselainen.jpeg
Anti-Parti Grubu (RusçaАнтипартийная группа, Antipartiynaya gruppa), Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Nikita Kruşçev'in başlattığı destalinizasyon sonrası Haziran 1957'de Kruşçev'i görevden alınmasına çalışan fakat başarısız olan grup. Kruşçev'in tanımlaması olan Anti-Parti Grubu, Bolşevik liderler Georgi Malenkov, Vyaçeslav Molotov, Lazar Kaganoviç, Dmitri Şepilov gibi isimlerin önderliğindeki muhaliflerden oluşmaktaydı. Grup destalinizasyon sürecinde Stalin'in etkisizleştirilmesine şiddetle karşı çıktı.

Grubun üyeleri, Kruşçev'in Sovyetler Birliği Komünist Partisi 20. Kongresi'nde yaptığı konuşmasında, Büyük Temizlik ve benzer olaylarda Josef Stalin'i açıkça suçlaması sonrası, Stalin'e yönelik iftira kampanyasının başladığını savunmuş ve o tarihe kadar parti içerisinde pek çok görevlerde bulunan Kruşçev'i "ikiyüzlü" olarak tanımlamışlardır. Bununla birlikte yine Kruşçev'in barış içinde bir arada yaşama politikasının uluslararası kapitalist ve emperyalist güçlerle mücadeleyi tehlikeye atacağına inanmışlar ve şiddetle reddetmişlerdir.

Öncesinde Kruşçev'in görevden alınıp, yerine genel sekreter olarak Halk Komiserleri Konseyi Başkanı Nikolay Bulganin'in seçilme önerisi 7'ye karşı 4 oyla kabul edilmişti. Fakat Kruşçev, kendisinin yalnızca Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi tarafından görevden alınabileceğini savundu. Kruşçev, Haziran ayı sonlarında yapılan Merkez Komitesinin olağanüstü oturumunda muhaliflerinin bir "parti karşıtı grup" oluşturduğunu savundu. Güçlü bir konuşma yapan Savunma Bakanı Georgi Jukov'un da desteğini almıştı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 10.25, 17 Şubat 2018 (UTC)


Treaty of Riga.jpg
Riga Antlaşması (1921) (Lehçe: Traktat Ryski), İkinci Polonya Cumhuriyeti, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti olarak da anılır) ve Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti arasında Letonya'nın başkenti Riga'da 18 Mart 1921 tarihinde imzalanan antlaşma. Bu antlaşmayla birlikte Polonya-Sovyet Savaşı sona erdi.

Antlaşma ile kurulan Sovyet-Polonya sınırı II. Dünya Savaşı'na kadar yürürlükte kaldı. Daha sonra Yalta Konferansı ve Potsdam Konferansı sırasında yeniden çizildi.

Antlaşma 26 maddeden oluşuyordu. Polonya, Polonya'nın parçalanması süresince Rus İmparatorluğu'na ekonomik olarak bağlandığı için 30 milyon ruble değerinde altın yardımı alacaktı. Ayrıca madde 14 uyarınca Polonya 29 milyon altın ruble değerinde demiryolu malzemeleri (lokomotif, demiryolu vagonu vb.) Alacaktı. Rusya, 1772'den sonra Polonya topraklarından edinilen sanat eseri ve diğer Polonya ulusal hazineleri (Jagiellonian halıları ve Załuski kütüphanesi gibi) teslim edecekti. Her iki taraf savaş telafisi iddiasından vazgeçecekti. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 22.02, 14 Nisan 2018 (UTC)


Bundesarchiv Bild 102-09896, Französische Alpenjäger in den Strassen Buers.jpg
Ruhr'un İşgali (AlmancaRuhrbesetzung) 1923-1925 yılları arasında Ruhr Vadisi'nin Fransa ve Belçika tarafından işgal edilmesi. 1919'da Versay Barış Antlaşması uyarınca  Weimar Cumhuriyeti'nin Üçlü İtilaf'a ödemesi gereken £6.6 milyar tazminatı ödememesine yanıt olarak gerçekleştirildi.

Ruhr bölgesiBirinci Dünya Savaşı sırasında Renanya'nın işgalinin hemen sonrasında İtilaf Devletleri tarafından işgal edildi. Almanya Versay Barış Antlaşması ile savaştan çekildi, fakat ağır koşulları kabul etmek zorunda kaldı ve 231. Madde uyarınca başta Fransa olmak üzere tüm müttefik devletlere savaş tazminatlarını ödemeye mahkum edildi. Toplam miktar başta 226 milyar Goldmark civarındaydı. 1921'de miktar 132 milyar Goldmark'a azaltıldı. Bazı ödemeler hammadde yoluyla yapıldı, ancak Almanya ekonomisi bu borçları ödemeye yetmedi. İngiliz temsilci ödemelerinin azaltılmasını teşvik ederken, 1922 sonlarında Almanya ekonomik kriz nedeniyle zor zamanlar geçiriyordu. Fransız ve Belçikalı temsilciler Almanya'nın daha fazla ödeme yapması konusunda zorladı. Almanya'nın savaş tazminatı ödememesi karşısında, Fransa Başbakanı Raymond Poincaré askeri eylem kararı aldı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.32, 29 Kasım 2018 (UTC)


19280518-shakhty-trial-01.jpg
Şahtı Duruşması (RusçaШа́хтинское де́ло), veya resmi adıyla Donbass'taki Ekonomik Karşı Devrim Örneği, 18 Mayıs - 6 Temmuz 1928 tarihleri arasında Moskova'daki Sendika Evi'nde gerçekleşen duruşma. 1922 Sosyalist Devrimciler Duruşması'ndan sonra kayda geçen ilk önemli Sovyet açık duruşmasıdır. Çok sayıda yönetici ve endüstrisi uzman grubun Donbass'da gerçekleştirdiği sabotaj iddiaları duruşmaya konu oldu.

Sovyet endüstrisi, 1920'lerin sonuna, Birinci Beş Yıllık Plan'da gerçekçi olmayan üretim planlarının zorla devam ettirilmesi ve politik olarak atanan yöneticilerin düşük yönetim becerilerinin neden olduğu endüstriyel sorunlarla ve iş kazalarıyla boğuşuyordu. Stalin yönetimi bu durumu, yetenekleri endüstri için kritik öneme sahip olan ancak komünizm ile yeterince ilgili olmayan "eski uzmanların" yönetiminden uzaklaştırılması için bir fırsat olarak gördü. Stalin 1923-25 yılları arasındaki ​​konuşmalarında, bu kişilere karşı eleştirilerini sıkça dile getirdi ve onları nispeten yüksek kazançlarına dayanarak sabotaj yapmakla suçladı. Ayrıca bu "eski uzmanları" yeni uzmanlarla değiştirmenin uygun bir siyasi yöntem olduğundan bahsetti.

1928 yılında pek çok kişi komplo, Sovyet ekonomisini sabote etmek ve sabotaj gerekçeleriyle tutuklandı. Duruşmalar Sovyetler Birliği içindeki s"ınıf düşmanlarına" karşı uzun bir suçlama dizisinin başlangıcını oluşturdu ve 1930'ların Büyük Temizlik tasfiyesinin bir öncülü oldu. 10 Mart 1928'de Pravda gazetesi, bu tutuklamaların burjuvazinin sabotajına karşılık bir sınıf mücadelesi yöntemi olarak kullandığını açıkladı. Stalin bir ay sonra, Şahtı tutuklamalarının Sovyetler Birliği'nin sosyalizme daha yaklaştıkça sınıf mücadelesinin yoğunlaştığını kanıtladığını söyledi. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.49, 29 Kasım 2018 (UTC)


Trotskyist Left Opposition-1927.jpg
Birleşik Muhalefet veya Ortak Muhalefet, 1926 yılında Tüm Birlik Komünist Partisi (Bolşevik) içerisinde oluşan çeşitli muhalif grupların birleşimi sonucu oluşan ortak muhalefet grubu.

Vladimir Lenin'in 1924 yılındaki ölümünün ardından parti içerisinde pek çok görüş ayrılığı ortaya çıktı. Lev Troçki önderliğindeki Sol Muhalefet ile Grigori Zinoviyev önderliğindeki Yeni Muhalefet (1925 Muhalefeti olarak da bilinir) Josef Stalin liderliğindeki merkez görüşe karşı Lev Kamenev ile birleşerek bu grubu oluşturmuşlardır. Gruplaşma, SSCB'nin artık işçi devleti olmadığını iddia eden Vladimir Smirnov'un küçük bir fraksiyonu olan Demokratik Merkeziyetçilik Grubu (15ler Grubu olarak da anılır) tarafından önerildi. Smirnov; pek çok görüş ayrılığına rağmen Troçki'nin Sol Muhalefeti'ni ve Zinovyev'in Yeni Muhalefet'ini bir araya getirdi. Bununla birlikte İşçi Muhalefeti'nin pekçok eski destekçisi de Birleşik Muhalefet'e katıldı. Grup parti içinde daha fazla ifade özgürlüğü ve daha az bürokrasi talep etti.

Smirnov'un 15'ler Grubu Kamenev ve Zinoviev'in destekçileri arasındaki farklılıkların artması üzerine kısa bir süre sonra Birleşik Muhalefet'ten ayrıldı. Ekim 1926'da Stalin destekçileri, Troçki'yi Sovyetler Birliği Komünist Partisi Politbürosu'ndan çıkardılar. Ardından Kamenev ve Zinovyev'in grubunu ve İşçi Muhalefeti grubunun birçoğunun destekçisi, 1927 ortasına kadar Birleşik Muhalefet'ten ayrıldı ve siyasi baskı altında taraf değiştirerek Stalin'e destek verdi. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.49, 29 Kasım 2018 (UTC)


Western Front 31 March 1922 bis.jpg
Türk Kurtuluş Savaşı'nda Sovyetler Birliği-Türkiye ilişkileri Türk Kurtuluş Savaşı döneminde Sovyetler Birliği ve Türkiye hükûmetleri arasındaki politik ve askerî ilişkilerdir. 1917'deki Ekim Devrimi sonrasında kurulan Sovyetler Birliği dünyadaki tüm komünist ayaklanmalara destek vermiş, bununla birlikte sömürgeci ve emperyalist müdahalelere karşı da mücadele etmiştir. Ekim Devrimi'nin ardından Sovyetlerde Rus İç Savaşı (1918-1922) sürerken aynı yıllarda Anadolu'da Türk Kurtuluş Savaşı (1919-1922) devam etmekteydi. Bu dönemde yeni kurulan Sovyetler, Batılı devletler ile savaşan Türkiye heyeti ile diplomatik ilişkiler geliştirdi ve Türkiye'ye para, silah ve mühimmat yardımı gönderdi.

Bu dönemde Türkiye'de İstanbul ve Ankara'da iki ayrı hükûmet bulunuyordu. İki hükûmet arasındaki diğer ayrılıkların yanında siyasi bir mücadele de sürmekteydi. Yeni kurulan Sovyetler Birliği, tavrını ve desteğini, emperyalist devletler ve onlarla saf tutanlar ile savaşan Ankara lehine ortaya koydu. Ankara Hükûmeti ile diplomatik ilişkiler geliştirdi, ardından Türkiye'ye para ve silah yardımı gönderdi. Ayrıca bu ilişkilerin kurulması ve yardımlar, yeni kurulmuş Ankara Hükûmeti'nin dünyada yalnız olmadığını göstermesiyle, hem Anadolu'daki direnişe moral sağlamakta, hem de Batı devletlerine bir mesaj niteliği taşımaktaydı.

Türk Kurtuluş Savaşı yıllarında geliştirilen iyi ilişkiler, savaşın Ankara Hükûmeti lehine sona ermesinden sonra da Sovyetler Birliği ile Türkiye'nin uzun yıllar stratejik olarak dost iki komşu devlet olmalarının başlıca temelini oluşturmuştur. Türkiye'de işçi sınıfının, hatta burjuva sınıfının bile yeterince gelişmiş olmaktan uzak olması, Sovyetlerin komünizm rejimini Türkiye'ye ihraç etme isteğini sınırlı kılıyordu. Bu da ortak hasım devletlere karşı iki devletin birlikte hareket etmelerinde kolaylık sağlamıştır. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: -- iazak (mesaj) 21.55, 11 Mart 2019 (UTC)


Huns450.png
Hunca Avrupa Hun İmparatorluğu'ndaki Hunlar tarafından M.S. 4. ve 5. yüzyıllarda konuşulmuş ölü bir dil veya dil dönemidir.

5. yüzyılda yaşamış Romalı tarihçi ve diplomat Priskos'un çalışmaları Avrupa Hun İmparatorluğu'nun çok uluslu olduğunu ve Hunca'nın Gotlar gibi devleti oluşturan diğer kavimlerin dilleri ile beraber konuşulmuş olduğunu ortaya koymaktadır.

Hunca hiç bir metin veya tam cümle günümüze ulaşmamış olduğundan ötürü dil hakkındaki yazılı kaynaklar neredeyse tamamen Yunan ve Roma kaynaklarında geçen özel isimlerden oluşmaktadır. Günümüzde Hun dili sınıflandırılamamakla birlikte, Hunca özel isimlerin olası kökenleri incelenirken genellikle Moğolca ve Türki diller ile karşılaştırılmaktadır. Ancak pek çok akademisyen bu iddiaları ikna edici bulmamaktadır.

M.S. 5. ve 6. yüzyıllarda yaşamış Priscus ve Jordanes adlı tarihçiler 3 adet Hunca sözcüğü kayıt altına almışlardır ve bu 3 sözcük kişi veya kavim isimleri dışında Hunca hakkında sahip olunanan tek kaynak olmaktadır. Bu sözcüklerden Medos kelimesi bal şarabı, kamos arpa içeceği, strava ise cenaze kutlaması anlamına gelmektedir ve etimolojik olarak hepsi Hint Avrupa dilleri kökenlidir. Bu kelimelerin Slav, Cermen veya İrani kökenli olabilecekleri düşünülmektedir. Maenchen-Helfen strava kelimesinin Hunca yerine Slavca konuşan bir Hun İmparatorluğu üyesi tarafından bildirilmiş olabileceğini de not etmiştir.(Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Gogolplex (mesaj) 16.28, 19 Mart 2019 (UTC)

Scythia-Parthia 100 BC.png
İskitler MÖ 8. yüzyıl ile MÖ 3. yüzyıl arasında Avrupa'nın doğusu (Kırım ve Pontik Bozkırlar) ile Orta Asya'da, Tanrı Dağları ve Fergana Vadisi'ni de içine alan bölgelerde yaşamış, muhtemelen çoğunlukla Doğu İran dilleri grubuna ait bir dil konuşmuş göçebe halk.

İskitler için tarih boyunca Grek kaynaklarında "Skythai", Asur kaynaklarında "Aşguzai", Pers kaynaklarında "Saka" ve Çin kaynaklarında "Sai" tabirleri kullanılmıştır. İskitler savaşlarda süvari birlikleri kullanımında uzmanlaşan ilk halklardan biridir. At, koyun ve sığır sürüleri yetiştirmiş, çadırlarda yaşamış ve at üzerinde ok ve yay ile savaşmış olan İskitler aynı zamanda kendilerine has metal işlemeciliği, anıt mezarlar ve sanat tarzları ile karakterize edilen zengin bir kültür geliştirmişlerdir.

İskitler ilk olarak tarihi kayıtlarda MÖ 8. yy'da yer alır. Herodot, İskitler'in kökenine dair üç çelişkili yorumda bulunmuştur. Heredot'un İskitlerin baskın faaliyetleri ile ilgili yazdıkları güvenilir olarak kabul edildiyse de, İskitlerin kökeniyle ilgili yazdıkları yakın zamanda geçerliliğini yitirmiştir. Dahası, İskitler, Kimeryalılar gibi, Karadeniz'den Güney Sibirya ve Orta Asya'ya kadar yayılmış çeşitli grupları ifade etmek için kullanılmıştır. (Devamı...)

Eleştiri/NOT:--Gogolplex (mesaj) 16.28, 19 Mart 2019 (UTC)

IE expansion.png
Proto-Hint-Avrupalılar veya Ön Hint-Avrupalılar, dilsel yeniden yapılandırmalara göre Hint-Avrupa dillerinin atası olan Proto-Hint-Avrupa dilini (PIE) konuşmuş Avrasya'nın tarih öncesi insanları.

Bu halk hakkında bilgiler, esas olarak dilsel rekonstrüksiyonlardan ve arkeolojik ve arkeogenetik kanıtlardan oluşur. Proto-Hint-Avrupalılar büyük olasılıkla geç Neolitik dönem boyunca, kabaca M.Ö. 4. milenyumda, yaşamışlardır. Genellikle akademisyenler, bu kavmin Doğu Avrupa'daki Pontus-Hazar bozkır bölgesinde (günümüzde Ukrayna ve Rusya) yaşamış olduğunu varsayarlar. Bazı arkeologlar, PIE'nin yaşadıkları zamanların orta Neolitik (M.Ö. 5500 ila 4500) ve hatta ilk Neolitik (M.Ö 7500 ila 5500) dönemleri kadar eski olduğunu desteklerler ve kökensel olarak alternatif konum hipotezleri önerirler.

M.Ö. ikinci binyılın başlarında, Proto-Hint-Avrupalılar’nın farklı kolları, Anadolu’nun (Hititler), Ege’nin (Miken Yunanlarının ataları), Kuzey Avrupa’nın (Corded Ware kültürü), Orta Asya'nın (Yamnaya kültürü) ve Güney Sibirya'nın (Afanasievo kültürü) dahil olduğu Avrasya’nın çok uzak ve farklı bölgelerine yayılmıştır.(Devamı...)

Eleştiri/NOT:--Gogolplex (mesaj) 16.28, 19 Mart 2019 (UTC)


Bahri Omari (1945).jpg
Arnavutluk Özel Mahkemesi resmi adıyla Savaş Suçluları ve Halk Düşmanları Özel Mahkemesi (ArnavutçaGjyqi Special për Kriminelët e Luftës dhe Armiqtë e Popullit), veya genel kullanımıyla Özel Mahkeme (ArnavutçaGjyqi Special), 1 Mart - 13 Nisan 1945 tarihleri arasında kurulan Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti'nde kurulan “halk düşmanları” ve “savaş suçluları” olarak nitelendirilen kişilere karşı kurulan mahkeme. Anti-Faşist Ulusal Kurtuluş Konseyi tarafından 25 Aralık 1944'te alınan bir karara dayandırıldı. Nazi Almanyası'nın yenilgisinden sonra diğer Doğu Avrupa ülkeleri gibi faşistlere, Nazizim destekçilerine ve savaş suçlularına karşı yoğun tasfiye politikası izlendi ve bu kovuşturmalar inşa edilen Sovyet modeline dayanan toplum yapısının merkezi bir parçası oldu.

Kasım 1944'te, komünist partizanlar iktidara geldi ve Kurtuluş Hareketine karşı Nazillerle işbirliği yapan faşizm propagandası yapan herkes yargılandı. Bashkimi gazetesi "hainler" ve "halkın düşmanları" olarak nitelenen kişileri başyazı Ocak 1945'te afişe etti. Halka duyurulan bu kişiler Mart 1945'te Savcı Koçi Xoxe tarafından özel mahkemede yargılandılar. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 18.21, 21 Mayıs 2019 (UTC)


USSR-1981-1ruble-CuNi-FriendshipForEver-b.jpg
Bulgaristan-Sovyetler Birliği ilişkileri Bulgaristan Halk Cumhuriyeti ile Sovyetler Birliği arasındaki diplomatik ilişkilerdir.

1918'de Brest Litovsk Barış Antlaşması'nın imzalanmasının ardından iki ülke arasında diplomatik ilişkiler mevcuttu, ancak fiilen uygulanamadı. Karşılıklı büyükelçiler atanmadı, ancak Bulgaristan'ın özel bir temsilcisi olan Stefan Chaprashikov Moskova'ya görevlendirildi ve iki ülke ilişkileri mesafe aldı. 13 Kasım'da Brest Litovsk Antlaşması'nın iptali nedeniyle ilişkiler sona erdi. Neuilly Antlaşması ve Üçlü İtilaf ile yapılan ateşkes, Brest Litovsk Antlaşmasının iptali ile ilgili hükümleri içeriyordu. Bulgaristan ile Sovyetler Birliği arasındaki diplomatik ilişkiler 23 Temmuz 1934 tarihine kadar resmen kurulmadı.

II. Dünya Savaşı sırasında Bulgaristan Mihver Devletleri yanlısı politika izledi, ancak savaşın Sovyetler lehine dönmesi ve Kızıl Ordu'nun Balkanları işgal etmesi üzerine Sovyet tarafına katıldı. Sovyetler Bulgar komünistleri iktidara getiren 9 Eylül 1944 ayaklanmasına destek verdi. 1945'ten itibaren Bulgar Komünist Partisi ülkede etkin hale geldi ve ülke Varşova Paktı'na katılarak Sovyetler Birliği ile yakın ilişkiye girdi. 6 Ocak 1948'de diplomatik misyonları elçiliklere dönüştürme konusunda bir anlaşmaya varıldı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21.27, 21 Mayıs 2019 (UTC)


Flag of Don Cossacks.svg
Don Cumhuriyeti (RusçaДонская Республика) veya Yüce Don Oblastı (RusçaВсевеликое Войско Донское, Vsevelikoe Voisko Donskoe), Ekim Devrimi sonrası Don Sovyet Cumhuriyet'e karşıt anti-bolşevik Don Kazaklarının ilan ettiği devlet. Don Cumhuriyeti, Rusya İmparatorluğu'nun dağılmasından sonra Rus İç Savaşı yıllarında 1918-1920 arası hüküm sürdü. Kızıl Ordu'nun müdahalesi sonucu yıkıldı.

Krug adındaki Don Kazakları Meclisi 18 Mayıs 1918'de Don Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını ilan etti. Bu ilan Bolşeviklerin Don Host Oblastı topraklarını kontrol altına alınmasından sonra Don Sovyet Cumhuriyeti’ni ilan ettiği 10 Mayıs 1918 tarihinden hemen sonra gerçekleşti.

Don Cumhuriyeti, Don Nehri yakınındaki Novocherkassk kentini başkenti olarak ilan etti. İdari olarak, Don Cumhuriyeti, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin Rostov ve Volgograd oblastılarında ve komşu Donetsk-Krivoy Rog Sovyet Cumhuriyeti'nin Lugansk ve Donetsk Oblastı'nda bulunan bir bölgeyi kapsayan 10 okruga bölündü. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21.29, 21 Mayıs 2019 (UTC)


Poshtkarto-kapitalismo-rodo.jpg
Esperanto işçi hareketi (Laborista Esperanto-movado), Esperanto dilinden pratik olarak faydalanarak işçi hareketinin amaçlarını, özellikle de kapitalizme karşı mücadeleyi ilerletmek hedefine sahip uluslararası harekettir. Esperanto işçi hareketi yalnızca politik bir hareket değil, aynı zamanda kültürel ve eğitsel bir harekettir. Günümüzde, Esperanto işçi hareketinde küresel düzeyde aktif olan başlıca Esperanto dernekleri, Sennacieca Asocio Tutmonda, Internacia Komunista Esperantista Kolektivo ve Monda Asembleo Socia'dır.

Genellikle birkaç yabancı dili bilen bilim insanları, iş insanları ve nakliye işçileri, uluslararası emek hareketindeki işçiler arasında ortak küresel bir dile ihtiyaç duyuyorlardı. Çeşitli uluslardan işçiler genellikle sadece anadillerini biliyordu. Esperanto'nun kendileri için ilk değerini bilenler çoğunlukla sıradan işçiler oldu; dilbilgisi biçiminde örgün eğitimden yoksun, büyük bir çabayla Esperanto'yu kendi ihtiyaçları doğrultusunda öğrendiler ve dilin yayılmasına öncülük ettiler. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21.37, 21 Mayıs 2019 (UTC)


Buchenwald--KZ-Pferdestall Genickschussanlage 1.jpg
Kommando 99 Politik Departman üyelerinden oluşan Buchenwald toplama kampındaki bir infaz ekibinin iç adıydı. "99" adı bu ekibin dahili telefon numarasından gelmektedir. Bu ekip Genickschussanlage olarak bilinen "boyundan vurma tekniği" ile Sovyet mahkumları Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar kapsamında sistematik olarak öldürdü.

1941-1942 yılları arasında Buchenwald Toplama Kampı'ndaki "seçilmiş" Sovyet savaş esirleri Kommando 99 üyeleri tarafından toplu olarak idam edildi. Kampta çok sistematik bir esir infaz yöntemi mevcuttu. Kampa getirilen Kızıl Ordu askerleri gürültülü bir bölüme yönlendirildi ve burada beyaz önlüklü SS görevlileri esirlerin boyunu ölçmek bahanesiyle onları duvara dayadı. Çatlak şeklinde özel tasarlanmış bir alan bulunan duvarda esirler boyunlarından vuruldu ve cesetleri hızlıca yan odaya atıldı. Ardından sıradaki esirler getirildi ve sistematik bir şekilde infazlar gerçekleşti. 35-40 arası infazdan sonra cesetler bir kamyona yüklendi ve mezarlık kısmına atıldı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.38, 3 Ağustos 2019 (UTC)


1977 CPA 4774(Cutted).jpg
Leonid Brejnev'e yönelik suikast girişimi 22 Ocak 1969'da Leonid Brejnev'e yönelik, Sovyet Ordusundan kaçak konumda olan Viktor İlyin tarafından düzenlenen suikast girişimidir. İlyin, Brejnev Moskova'da bir otomobilin içerisinde iken motorsikletten ona ateş etti. Her ne kadar Brejnev zarar görmedi, ancak bir sürücü öldü ve Sovyet uzay programında görev alan bazı popüler kozmonotlar, hafifçe yaralandı. Saldırgan derhal yakalandı ve tutuklandı.

Viktor İlyin 22 Ocak 1969 günü saat 14:15 'de motosikletle Brejnev'in arabasının yanından gererken her iki eli ile tabanca çekti. Kozmonotları ıskalayınca sıradaki ikinci arabaya ateş açtı. İlyin daha sonra sadece Brejnev'i hedef aldığını belirtti. Ona göre bu ZiL limuzini yalnızca önceki görevlerden gelen diğer kozmonotlarla doluydu: Aleksey Leonov, Valentina Tereşkova, Georgiy Beregovoy ve Andriyan Nikolayev.

Ilyin'in atışları limuzine on dört kez vurdu ve sürücüyü öldürdü. Ardından Ilya Zharkov adlı bir gardiyan tarafından etkisiz hale getirildi. Arabanın diğer yolcuları yaralanmadı, ya da sadece yüzeysel yaralara maruz kaldı. Ilyin tutuklandıktan sonra, kozmonotların töreni biraz gecikmeli olsa da planlandığı gibi gerçekleşti. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.40, 3 Ağustos 2019 (UTC)


5marshals 01.jpg
1937-38 Kızıl Ordu tasfiyeleri Büyük Temizlik döneminde Kızılı Ordu ve Sovyet Deniz Kuvvetleri içerisindeki komutan ve subaylara karşı yürütülen geniş çaplı siyasi baskı ve tasfiye dönemidir. Tasfiyeler aslında 1936'nın ikinci yarısında ufak çaplı başlamıştır, ancak 1937'den Mihail Tuhaçevski'nin tutuklanmasının ardından tasfiyeler büyüdü. Mayıs-Haziran 1937'de diğer yedi üst düzey asker tutuklandı 1938'de ise tasfiyeler geniş bir kapsama büründü. 1939-1941 arasında tasfiyelerde keskin bir düşüş yaşansa da düşük yoğunlukla devam etti.

Kızıl Ordu ve Sovyet Deniz Kuvvetleri'nin binlerce komutanı ve askeri tasfiyelerin kurbanı oldu ve çeşitli suçlamalara tabi tutuldular. Siyasi baskıların ana darbesi en üst düzeydeki komutanlara yapıldı: Sovyetler Birliği Savunma Komiseri Yardımcısı, askeri bölge komutanları (filolar), onların vekilleri, kolordu komutanları, bölükler ve tugaylara tasfiyelerden nasibini aldı. Bunun yanında askeri eğitim kurumlarında da tasfiyeler yaşandı.

II. Dünya Savaşı öncesi yıllarda Kızıl Ordu’daki siyasi baskı kurbanlarının birçoğu çoğunluğu, Sovyet Yüksek Mahkemesi Askeri Koleji’nce kabul edilen davalarda “askeri-faşist komplocu” ve “sağ Troçkist örgüt üyesi” olarak etiketlendi. Kanıt elde etmek için soruşturma altında olanlara kitlesel taciz, dayak ve işkence uygulandı. “Düşmanlar” ve “casuslar” ile ilgili soruşturmalar sırasında soruşturmalara dair üst düzey parti yetkilileri ve devlet liderleri tarafından özel görevliler yetkilendirildi. “Faşist-askeri komploya” katılmakla suçlanan komutanların, şeflerin ve siyasetçilerin ezici çoğunluğu ölüm cezasına çarptırıldı. Sadece bazılarına yönelik verilen infaz kararı değiştirilerek çalışma kamplarına yollandı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.42, 3 Ağustos 2019 (UTC)

Hukuk[kaynağı değiştir]

Декларация.jpg
Başkurdistan Devlet Egemenliği Deklarasyonu (Başkurtça: Башҡортостандын Дәүләт Суверенитеты тураһында Декларация ), Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Sovyetler Birliği'nden politik ve ekonomik anlamda özerkliğini ilan eden bildiridir. Belge,11 Ekim 1990'da Başkurdistan ÖSSC[Yüksek Sovyeti'nin üçüncü oturumunda kabul edildi. Başkurdistan ÖSSC'nin bugünkü halefi, Rusya'nın federal yapılanması içerisinde yer alan ve bağımsız cumhuriyet olan Başkurdistan'dır.

12 Haziran 1990 tarihinde Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti Halk Vekilleri Kongresi Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti Devlet Egemenliği Deklarasyonu'nu kabul etti. Bildirgede SSCB'nin "SSCB ile Federasyonun güçleri arasındaki bölünme konusu" ve "SSCB ile birlik ve özerk cumhuriyetlerin ekonomik ilişkileri temeli" konular ele alındı. Bu temelde Başkurdistan özelinde bir egemenlik deklerasyonunun geliştirilmesi konu alındı.

Ülkede Başkurdistan Devlet Egemenliği Deklarasyonun hazırlanmasına başlayan Yüksek Konsey, Başkurdistan ÖSSC'nin Sovyetler Birliği ve Rusya Federasyonu içindeki yeri hakkında bir tartışma başladı. Deklarasyonun gelişmesinde iki ana merkez belirlendi. 10 Ağustos 1990 tarihinde ulusal gazeteler tarafından halkın tartışması için deklarasyon hakkında çeşitli projeler yayınlandı. Çeşitli projeler arasında o dönemin tanınmış bilim insanları L. Sh. Gumerova, Z. I. Enikeew, A. N. Timonin, F. Z. Yusupov gibi isimler de yer almaktaydı. Başkurdistan ÖSSC Yüksek Sovyeti'nin 11 Ekim 1990 tarihli üçüncü oturumunda Başkurdistan Devlet Egemenliği Deklarasyonu kabul edildi. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 19.59, 12 Nisan 2018 (UTC)

Psikoloji ve sosyoloji[kaynağı değiştir]

Eğitim ve felsefe[kaynağı değiştir]

Coğrafya[kaynağı değiştir]

Bonn-Bundesviertel, Luftaufnahme 2010.jpg
Bonn Almanya'nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinin güneyinde, Ren Nehri'nin her iki yakasına yayılan bir kenttir.

Bonn, 2000 yıllık tarihiyle Almanya'nın en eski yerleşim yerleri arasındadır. Köln dükleri, 18. yüzyıl sonuna kadar Bonn'u idari merkez olarak tercih ederken; Ludwig van Beethoven, 1770'te, Bonn'da dünyaya geldi. Kentte bulunan Ren Friedrich Wilhelm Üniversitesi, 19. yüzyıldan itibaren Almanya'nın önde gelen bilimsel merkezleri arasında sayıldı.

1990'da Doğu ile Batı Almanya'nın birleşmesiyle Berlin, Almanya'nın başkenti olurken, Bonn'un da 1990 yılına kadarki "hükûmet merkezi" olarak anılması kararlaştırıldı. Federal Meclis ve hükûmet birimlerinin büyük kısmı Berlin'e taşınmış olmasına rağmen 6 federal bakanlığın ana binası Bonn'da bulunmakta, diğer bakanlıkların bazı daire başkanlıkları da kentte faaliyet göstermeye devam etmektedir.

Başkentin Berlin'e kaydırılmasıyla özellikle hükûmet ve kamu binalarının yoğunlaştığı bölgenin çehresi büyük ölçüde değişti. Deutsche Welle, Bonn Uluslararası Kongre Merkezi ve diğer kamu ve özel sektör kuruluşları bu kesime yerleşti. Birleşmiş Milletler'e bağlı 18 birimin üslendiği "BM Kampüsü" de 2006 yılının Temmuz ayında yine söz konusu şehirde faaliyetlerine resmen başladı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: -- Curious (mesaj) 19.54, 15 Şubat 2019 (UTC)

Sanat[kaynağı değiştir]

Edebiyat[kaynağı değiştir]

Vardzia (Soviet Life, 1969-02, № 149) - 1.jpg
Soviet Life (TürkçeSovyet yaşamı), The USSR (TürkçeSSCB) veya günümüzdeki adıyla Russian Life (TürkçeRus yaşamı) Sovyetler Birliği'inde yayınlanan ve Sovyet yaşam tarzını anlatan aylık kültür dergisi idi. 64 sayfa ve renkli olarak basılan dergi ilk kez 1956 yılında basıldı. Günümüzde Russian Life adıyla özel sektörde yayınlanan dergi ABDli ve Rus çalışanlar tarafından düzenlenmektedir.

İlk kez Ekim 1956'da "The USSR" adıyla İngilizce olarak yayınlandı ve büyük şehirlerin gazete bayilerinde yer aldı. Dönemin anti-komünist duyguları seviyesi göz önüne alındığında, dergi iyi bir okuyucu kitlesine sahip oldu. İlk yayını Enver Memmedov tarafından düzenlendi. Aynı dönemde Amerika'nın Sesi, Amerika dergisi gibi pek çok ABD basın kuruluşları Moskova, Leningrad, Kiev ve diğer Sovyet şehirlerinde yer bulmaktaydı. Sovyet yayınları da ABD içerisinde okunma fırsatı buldu. 1952 yılında ABD'de Sovyet yayınları yasaklandı, ancak 1956 bu yasak kalktı. Sovyet Life dergisi ABD'de dağıtıldı ve Amerikan halkı tarafından okunma fırsatı buldu. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.24, 29 Kasım 2018 (UTC)

Müzik[kaynağı değiştir]

Collective Farm Holiday, 1937.jpg
Zhit stalo luchche (TürkçeHayat daha iyi hale geldi), Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Josef Stalin'in 17 Kasım 1935 tarihinde Stahanov hareketinden işçilerle birlikte düzenlediği toplantıda söylediği sözler üzerine söz sonucu yazılan şarkıdır. Bolşevik Parti Marşı, Sovyetler Birliği Marşı ve Rusya Federasyonu Devlet Marşı bu eserden köken alır.

Stalin söz konusu toplantıda "Hayat daha iyi hale geldi, yoldaşlar. Hayat daha neşeli hale geldi. Ve hayat daha neşeli hale geldiğinde, çalışma daha etkili olur. ... Eğer mutsuz, sevimsiz, kötü, yaşasaydık, ülkemizde Stakhanov hareketi olmayacaktı." sözlerini sarf etmiştir. Stalin'in sözleri şarkıya uyarlanarak Vasili Lebedev tarafından yeniden düzenlendi. Aleksandr Aleksandrov tarafından bestelendi. Şarkının girişi aynı besteciye sahip olmasından dolayı Bolşevik Parti Marşı ve Sovyetler Birliği Marşı'na benzemektedir. Günümüzde Rusya Federasyonunun resmi devlet marşı olan Rusya Federasyonu Devlet Marşı'nın temelini bu şarkı oluşturur. Dönemin tanınmış ressamı Arkadi Plastov'un 1937 yılında tamamladığı "Kollektif Çiftlik Tatili" adlı eserde bu sözler yazılıdır. Ayrıca bu söz kalıbı 1930'lı yıllarda geniş kitlelere ulaşmış ve Sovyetler Birliği'nde bu sözlerin yazılı olduğu propaganda posterleri üretilmiştir. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 08.33, 2 Mayıs 2018 (UTC)

Resim[kaynağı değiştir]

Sinema[kaynağı değiştir]

Tiyatro ve opera[kaynağı değiştir]

Diğer sanat dalları[kaynağı değiştir]

Popüler kültür[kaynağı değiştir]

Kurum, kuruluş ve organizasyonlar[kaynağı değiştir]

Progress 1.jpg
İlerleme Yayıncılık (Moskova) (İngilizce: Progress Publishers) ya da Yabancı Diller Yayınevi (Rusça: Издательство литературы на иностранных языках), 1931 yılında Sovyetler Birliği'nin başkenti Moskova'da "SSCB Dışişleri İşçileri Derneği" ismiyle kurulan yayınevi. Yayınevi; Marksist-Leninist eserlerin İngilizce sürümlerini yayımlamasıyla bilinmektedir.

Yayınevi 1939 yılında isim değişikliğine giderek "Yabancı Diller Yayınevi" adını almış, ardından 1963 yılında yabancı edebiyat dünyasındaki eserlerin de yayımlamasıyla birlikte "İlerleme Yayıncılık" (Rusça: Прогресс) ismini almıştır.

Karl Marx, Friedrich Engels, Vladimir Lenin, Josef Stalin gibi bir çok komünist liderin teorik ve felsefik eserlerini İngilizceye çeviren yayınevi, bu katkılarıyla Marksizm-Leninizm ideolojisinin dünyaya tanıtılmasında önemli bir yere sahiptir. Bunun yanında yabancı dil, kılavuz kitapları, bilimsel kitaplar, sanat kitapları, eşitli siyasi kitaplar, klasik kitaplar, çocuk edebiyatı, roman ve kısa kurgu gibi kitap türleri de kitap yayımlamıştır. Ayrıca Marx ve Engels'in yayımlanmayan mektup ve diğer eserlerini de literatüre kazandırmıştır. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 01:14, 14 Aralık 2015 (UTC)

Öneri 1,5 seneye yakındır bekliyor. --Ahmet Turhan (mesaj) 20.03, 12 Nisan 2018 (UTC)


2nd World Congress of the Comintern Lenin Zinoviev Bukharin Gorky.jpg
Kızıl Sendika Enternasyonali (Rusça: Красный интернационал профсоюзов; Krasnyi internatsional profsoyuzov) ya da Profintern, Komünist Enternasyonal'ın ana öğesi olarak sendikaların faaliyetlerini uluslararası düzeyde komünist faaliyetlere paralel olarak kontrol etmek üzere kurulan kuruluş. Resmen 1921 yılında kurulan örgüt; sosyal demokrat görüşleriyle bilinen ve "Amsterdam Enternasyonali" olarak da isimlendirilen, sınıf mücadelesi tezine karşı sınıf işbirliğini savunan ve bu yolla Marksist görüşü reddeden Uluslararası Sendikalar Federasyonu'na karşıt faaliyetler yürüttü. Uluslararası Sendikalar Federasyonu, bu anlamıyla Komintern'in çalışmalarına ve onun devrim hedefine engel teşkil ettiği için Profintern'in kıyasıya eleştirilerine maruz kaldı. 1937 yılında feshedildi.

Temmuz 1920'de, Komintern başkanı Grigori Zinoviyev'in emriyle, Komünist Enternasyonal 2. Dünya Kongresi'ne ait olarak geçici şekilde[Uluslararası Sendikalar Konseyi (Rusça: Mezhsovprof) kuruldu. Bu komite - Komintern Kongresi'nin Rus, İtalyan, İngiliz, Bulgar ve Fransız delegeleri de dahil olmak üzere - kızıl sendikalarına uluslararası bir kongre düzenlemek göreviyle kuruldu. Sovyet sendika lideri Solomon Lozovski yeni konseyin başkanı oldu. İngiliz sendikacı Tom Mann ve Fransız sendikacı Alfred Rosmer yardımcı seçildiler. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 10.22, 17 Şubat 2018 (UTC)


State Emblem of the Soviet Union.svg
Devlet Savunma Komitesi (RusçaГосударственный комитет обороны, ГКО, Gosudarstvennyj komitet oborony, GKO), II. Dünya Savaşı kapsamındaki Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında (Doğu Cephesi), SSCB'ndeki olağanüstü hal koşullarında devlet iktidarını yürüten organı.

Devlet Savunma Komitesi (GKO), 30 Haziran 1941'de, Sovyetler Birliği'nin Nazi Almanyası tarafından istilası edilmeye başlamasından sonra bir hafta sonra Sovyetler Birliği Yüksek Sovyeti, Halk Komiserleri Konseyi ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesinin aldığı ortak kararla kuruldu. GKO'nun kurulmasıyla birlikte savaş halideki olağanüstü koşullarda alınacak kararlar en üst düzeyde merkezileştirildi. Bununla birlikte Yüksek Sovyet hala çalışmaya devam etti. 18 Haziran 1942'de Moskova'da gerçekleşen 9. Sovyetler Birliği Halk Vekilleri Kongresi'ne binlerce üye katıldı.

Tarihi kayıtlara göre; 29 ve 30 Haziran 1941'de Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Jozef Stalin ve Sovyet hükümeti ülkenin batı sınırındaki Kızıl Ordu kuvvetlerinin yenilgiye uğratılmasından sonra suçlanacağını düşünüyordu. İlk saldırı günlerinde kişisel ikametgahı Kuntsevo Dacha'da izdivaya çekildi. 30 Haziran'da Dışişleri Komiseri Vyacheslav Molotov acil toplantı yapılması yönünde çağrıda bulundu. Toplantıya İçişleri Komiseri Lavrentiy Beria, Halk Komiserleri Konseyi başkan vekili Kliment Voroşilov ve Halk Komiserleri Konseyi üyesi Georgi Malenkov katıldı. Daha sonra toplantılara Dış Ticaret Komiseri Anastas Mikoyan ve Halk Komiserleri Konseyi üyesi Nikolay Voznesenski de katıldı. Toplantıda Stalin başkanlığında GKO'nun kurulmasına karar verildi. Öğleden sonra Stalin'in evine giden grup kendisinin devlet ve parti başkanı olarak işlevlerini sürdürmelerini, yeni oluşturulan komiteye başkanlık etmelerini ve üyelerinin görevlerini üstlenmelerini istediler. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 17.55, 7 Mart 2018 (UTC)


Yugoslav Star (template).svg
Üniter Ulusal Kurtuluş Cephesi (Sırp-Hırvatça: Jedinstveni narodnooslobodilački front; JNOF), Ulusal Kurtuluş Cephesi ya da Halk Kurtuluş Cephesi, II. Dünya Savaşı yıllarında Yugoslavya Cephesi'ne ait anti-faşist politik ve askeri cephe.

Yugoslavya Komünistler Birliği'nin liderlik ettiği hareket, işgal altındaki yerlerde bulunan tüm krallık karşıtı, cumhuriyetçi, federalist ve solcu organizasyonları Yugoslavya Krallığı'na karşı tek çatı altında toplamıştır. Politik yapısı itibarıyla birleştirici ve geniş kapsamlı bir organizasyon olmuştur.

Burjuvazi ve faşizm yanlılarına karşı birleşik bir halk cephesi kurulması fikri ilk 1934 yılında Yugoslavya Komünist Partisi'nin Ljubljana'daki toplantısında önerilmişti. Ardından Haziran 1935 tarihinde düzenlenen toplantıda Parti merkez komitesi, krallık rejimine karşı bir halk cephesinin kurulmasını ve egemen sınıf olan burjuvaziye çeşitli gruplarla ortak karşı mücadele etme kararı aldı. Diğer Avrupa ülkelerinin aksine, Halk Cephesi bir koalisyon değil, anti-faşist koordinatör kuruluşu olmuştur.

II. Dünya Savaşı yıllarında Yugoslav Partizanları siyasi destek sağlamıştır. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 13:54, 23 Mart 2016 (UTC)

Öneri 1 seneyi geçti. --Ahmet Turhan (mesaj) 20.05, 12 Nisan 2018 (UTC)


Hnsvariation.PNG
Gürcistan Birleşik Komünist Partisi (Gürcüce: საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტია, Sakartvelos Ertiani Komunisturi Partia, kısaltmayla SEKP), Gürcistan Komünist İşçi Partisi, Gürcistan Komünistler Birliği ve Stalin Cemiyeti'nin birleşmesiyle Haziran 1994'te kurulan Marksist-Leninist komünist parti. Partinin Uluslararası Komünist ve İşçi Partileri Toplantısı, Komünist ve İşçi Partileri İnisiyatifi ve Komünist Partiler Birliği - Sovyetler Birliği Komünist Partisi üyelikleri vardır. Parti kendisini Sovyet dönemi Gürcistan Komünist Partisi'nin halefi olarak görmektedir.

Partinin önde gelen isimleri arasında Panteleymon Giorgadze, eski Başbakan Yardımcısı Avtandil Margiani , Meclis eski Başkanı Vahtang Goguadze, mülteci önder Boris Kakubava ve Valeri Kvaratskhelia bulunmaktaydı. Parti Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu'na üye cumhuriyetlerle entegrasyonu savunmaktadır.

Partinin Aralık 2000'de Gori'de düzenlenen kongresinde eski Sovyetler Birliği cumhuriyetlerinde iktidarda bulunan "gerici rejimlerin" istifası ve Sovyetler Birliği'nin yeniden canlanmasını talep edildi. 27 Şubat 2001'de dönemin Adalet Bakanı Mihail Saakaşvili "Anayasayı ihlal ve meşru hükümeti devirme çağrısı" suçlamasıyla Gürcistan Birleşik Komünist Partisi'ni yasaklama çağrısında bulundu, ancak çağrı meclis kararıyla reddedildi. Parti merkez komitesi 2008 Güney Osetya Savaşı sırasında Saakaşvili liderliğindeki Gürcistan'ın soykırım yaptığını savundu. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 19.50, 12 Nisan 2018 (UTC)


Red flag.svg
Don Sovyet Cumhuriyeti (RusçaДонская советская республика, trans. Donskaya Sovetskaya Respublika, kısa ömürlü Sovyet cumhuriyeti. 23 Mart 1918'de Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı olarak kurulmuş, yaklaşık 2 ay sonra yıkılmıştır.

Don Host Oblastı topraklarınnda hakimiyet kurmayı amaçlayan cumhuriyet, Rus İç Savaşı kapsamında Beyaz Ordu'nun bölgeden çekilmesinden sonra Mart 1918'de ilan edildi. Mayıs ayında, Don Kazakları'nın (Don Nehri civarında yaşayan Kazaklar) isyanı ve imzalanan Brest Litovsk Barış Antlaşması sonucu Almanya'nın bölgeye ilerlemesiyle cumhuriyet yıkıldı ve liderleri kaçtı. Don Kazakları topraklarda hakimiyet kurdu. Günümüzde bu bölgenin toprakları Rusya ve Ukrayna sınırları içerisindedir.

Don Sovyet Cumhuriyeti; Aleksey Kaledin liderliğindeki Don Kazakları'ndan oluşan Beyaz Ordu'nun ve Gönüllüler Ordusu'nun çekilmesiyle birlilte 23 Mart 1918'de, Yekaterinoslav Hükûmeti ve Don Host Oblastı topraklarında kurulduğunu ilan etti. Başkent Rostov-na-Donu şehri olarak belirlendi. Ardından 9-14 Nisan tarihleri arasında bölgesel bir sovyetler kongresi düzenlendi. Kongre 26 Bolşevik ve 24 Sol Sosyalist Devrimci'den oluşan bir Merkez Yürütme Kurulu seçti. Daha sonra bu kurul Halk Komiserleri Konseyi'ne dönüştürüldü ve Fyodor Podtyolkov oluşturulan yeni konseye başkan seçildi. Grigol Orconikidze liderliğindeki bir kadro da cumhuriyetin savunulmasını düzenlemek için oluşturuldu. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 19.50, 12 Nisan 2018 (UTC)


Badge of the Supreme Soviet of the Soviet Union.svg
Sovyetler Birliği Yüksek Sovyeti (RusçaВерхо́вный Сове́т Сове́тского Сою́за), Sovyetler Birliği'nin anayasa değişiklikleri için tek karar mekanizması olan en yüksek yasama organı. Başkanı Yüksek Sovyet Prezidyumu tarafından seçilirdi.

Sovyetler Birliği Yüksek Sovyeti iki bölümden oluşmaktadır ve her ikiside eşit yasama yetkilerine sahiptir. Her bir organın üyeleri dört yıllığına seçilirdi. Bu organlardan biri olan Birlik Sovyeti, her 300 bin kişi adına seçilen temsilcilerden oluşmaktadır. Diğer organ olan Milliyetler Sovyeti ise her Sovyet cumhuriyeti'nden seçilen 32 miletvekilini temsil eden etnik grup temsilcilerinden oluşmaktaydı. Sovyetler Birliği'nin 1936 ve 1977 anayasalarında, Yüksek Sovyet daima yüksek yasama yetkilerine sahipti, buna karşın uygulamada yürütme organlarının ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin kararlarına uyma şeklinde işlev gördü. Bu durum Marksist-Leninist kuramlarla ve demokratik merkeziyetçilik normlarından kaynaklanmaktaydı. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.33, 29 Kasım 2018 (UTC)


Rada Vranješević ZAVNOBiH.jpg
Bosna-Hersek Anti-faşist Devlet Ulusal Kurtuluş Konseyi (Sırp-Hırvatça: Zemaljsko antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Bosne i Hercegovine) veya kısaca ZAVNOBiH, Bosna-Hersek'teki faşizm karşıtı hareketin en yüksek yönetim organı. ve II. Dünya Savaşı sırasında Bosnalıların devletleşmesi faaliyetlerinde bulundu Başkanı Vojislav Kovačević idi. Örgütsel olarak Yugoslavya Anti-faşist Ulusal Kurtuluş Konseyi'nin bir parçası idi.

İlk ZAVNOBiH oturumu Mrkonjic Grad'da 7-25 Kasım 1943 tarihleri arasında gerçekleşti. 18 gün süren toplantı 26 Kasım'a bağlayan gece saat 4'te sona erdi. Bu açılış toplantısına Bosna-Hersek'in her yerinden 177 oy hakkına sahip 247 delege katıldı. İlk oturumda ZAVNOBiH resmen "Bosna-Hersek Halk Kurtuluş Hareketi Genel Politika Temsilcisi" ismiyle kuruldu ve uygulamada en yüksek otorite olarak hareket etti.

Delegeler Bosna-Hersek halkının yurtiçinde ve yurtdışındaki geleceğinin sadece ZAVNOBiH ve Yugoslavya Anti-faşist Ulusal Kurtuluş Konseyi'nin (AVNOJ) temsil edilebileceğini kabul etti. Toplantıda aynı zamanda Bosna-Hersek halkının Sırplarla, Hırvatlarla ve Boşnaklarla kardeşlik hukuku olduğu ifade edildi. Oturumda ayrıca AVNOJ'un 29 Kasım 1943 tarihindeki ikinci oturumunda Bosna-Hersek'i temsil etmek üzere 58 üyeli bir heyet seçildi. Aynı zamanda, 31 üyeden oluşan ZAVNOBiH Başkanlığı başkan Bijeljina'lı bir doktor olan Vojislav Kecmanović ile birlikte görev yaptı. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21.23, 21 Mayıs 2019 (UTC)


Sindikalni159b.jpg
Kızıl Eylem (HırvatçaCrvena akcija; kısaca CA) Hırvatistan’da faaliyet gösteren anti-emperyalist siyasi kuruluş. Kuruluş Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'ne (NATO) şiddetle karşı çıkmaktadır. Ülkedeki NATO sembollerini kırmızı boyayla boyamasıyla bilinmektedir. Bununla birlikte kuruluş Avrupa Birliği'ni; Batı Avrupa emperyalizminin temsilcisi ve Doğu Avrupa'yı sömüren bir güç olarak tanımlamaktadır.

2009 İsrail-Gazze savaşı sırasında, Zagreb'deki Müslüman toplumla birlikte Filistinlilerle dayanışma protestosu düzenledi. Kuruluş ayrıca LGBT haklarını desteklemekte ve Zagreb Pride etkinliklerine aktif olarak katılmaktadır. Kızıl Eylem ülkedeki işçilerin protestolarına sendika eylemlerine resmi olarak katılır. Kızıl Eylem Hırvatistan'daki 2009 öğrenci protestolarında aktif bir katılımcıydı, ayrıca medya tarafından Hırvatistan'daki 2011 hükümet karşıtı protestolar sırasında kilit organizatörlerden biri olarak tanımlandı. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21.42, 21 Mayıs 2019 (UTC)

Diğer[kaynağı değiştir]

Miecze.svg
Ceza taburu yargılanıp ceza alan askerlerin seferberlik şartlarında oluşturduğu taburlardır. Bu tür birimlerdeki hizmet, hapis veya ölüm cezası yerine bir ceza veya disiplin şekli olarak kabul edilir.

Özel birimler ilk olarak Napolyon Savaşları dönemindezorunlu askerlikten oluşan büyük orduların çoğu zaman disiplin sorunlarından muzdarip olduğu düşünüldü. Düşmanla yüzleşmeyi reddeden askerler, ordunun uyumuna zarar verici ve halka utanç verici olarak görüldü. Ceza taburlarının oluşumu bir orduyu disipline etmenin ve askerleri aynı hizada tutmanın bir yolu olarak görülüyordu. Ayrıca birçok ülke ulusal işgücünü daha iyi kullanmak için savaş zamanında hapsetmek yerine suçluları ceza taburlarına soktu. Bu tür askeri birlikler normal ordular tarafından çok az dikkate alınarak muamele gördü ve çoğunlukla "forlorn hope" gibi umutsuz durumlarda saldırılarında kullanılmak için kullanıldı. Özellikle Birinci Fransız İmparatorluğu dönemindeki Koalisyon Savaşları sırasında insan gücünün kısıtlı olması sebebiyle çatışmaların son yıllarında ceza askeri birimleri kullanıldı. 1811'de kurulan ve neredeyse tamamı hüküm giyenlerden oluşan Régiment pénal de l'Île de Ré, Napolyon Savaşları'nın sonraki yıllarında aktif olarak faaliyet yürüttü.

II. Dünya Savaşı öncesi askeri silahlanma dönemi, askeri birlik kavramına yeniden ilgi duyulmasına neden oldu. 1935 yılının Mayıs ayında, Nazi Almanyası'na bağlı Wehrmacht "Alman zorunlu hukuku" kapsamında, askeri disipline zarar veren, ancak "hizmete layık" görülen askerlerin askeri ceza birimlerine gönderileceğini belirten yeni bir kanun yayınladı. Suçlular daha hafif cezalar karşılığında veya infazın şekline bağlı olarak ceza birimlerine gönderildi. "Özel bölümler" veya daha spesifik olarak Strafbataillon olarak adlandırılan bu birimler bu grup Nazi askeri polisi tarafından denetlendi. II. Dünya Savaşı'ndan önce Wehrmacht içinde dokuz Strafbataillone vardı. Bir Strafbataillon'un ana rolü ön hat desteği sağlamaktı. Savaş ilerledikçe, Strafbataillon taburlarının büyüklüğü zamanla Nazi askeri politikasındaki değişiklikler nedeniyle büyük ölçüde arttı. Bu tür politikalar uyarınca cepheden geri çekildiği belirlenip ölüm cezasına çarptırılan herhangi bir asker otomatik olarak ceza taburlarına atandı ve Strafbataillon'un kullanabileceği asker sayısını büyük ölçüde arttırdı. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.24, 3 Ağustos 2019 (UTC)