Kostarik

Vikipedii
Jump to navigation Jump to search
Kostarikan Tazovaldkund
República de Costa Rica
 Flag
Flag of Costa Rica.svg
 Valdkundznam
Coat of arms of Costa Rica.svg
Pälidn San Hose
Eläjiden lugu (2013) 4 713 168[1] ristitud
Pind 51 100 km²
Kostarikan Tazovaldkund República de Costa Rica
Kel' ispanijan
Valdkundan pämez' Luis Gil'jermo Solis
Päministr hän-žo
Religii hristanuskond, ateizm
Valüt kostarikan kolon (₡) (CRC)
Internet-domen .cr
Telefonkod +506
Aigvö UTC−6

Kostarik vai Kosta Rika (isp.: Costa Rica, sana sanha znamoičeb «elokaz rand»), täuz' oficialine form — Kostarikan Tazovaldkund (isp.: República de Costa Rica), om valdkund Keskuzamerikas. Pälidn da kaikiš suremb lidn om San Hose.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vn 1821 15. päiväl sügüz'kud Kostarik tedištoiti ripmatomudes Ispanijaspäi.

Igähižed eläjad — uetaralaižed — kadoiba täuzin Konkistan jäl'ghe.

Jäl'gmäine Konstitucijan udištamine oli vl 1949 kül'mkun 7. päiväl, se om väges vn 2003 vajehtusidenke.[2]

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Kostarikan topografine kart.

Kostarik om mavaldkundröunoiš Nikaraguanke (röunan piduz — 309 km) pohjoižes da Panamanke suvipäivnouzmas (330 km). Ühthine röun kuivmadme — 639 km. Kostarikan Kokos-sar' sijadase 550 km suvipäivlaskmpolehe Tünen valdmeren randištolpäi, sigä om meriröun Ekvadoranke suvipoles.

Kostarikan suvipäivlaskmaižed randad lainištab Tün' valdmeri (randanpird — 1016 km), i pohjoižpäivnouzmaižed randad — Atlantižen valdmeren Kariban meri (212 km). Ühthine randanpird om 1228 km.

Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Čirripo-mägenoc, 3820 m ü.m.t.[3]

Londuseližed pävarad oma mecad (territorijan kaks' koumandest), kuld, rik, gidroenergii. Kaik om 74 kel'dtahod valdkundas (kacmata surhe ravhahantihedushe), ned ottas Kostarikan territorijan läz nelländest.

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Parlamentan pert', San Hose.

Kostarik om unitarine konstitucine prezidentine tazovaldkund äjiden partijoiden sistemanke. Valdkundan pämez' om prezident, rahvaz valičeb händast nelläks vodeks. Prezident paneb radsijha päministrad, no hänen valdatused oma röunatadud enamba kaikid toižid latinižamerikaižid prezidentid. Ozutesikš, prezident ei voi panda kel'dod käskushe büdžetan pol'he.

Parlament om üks'kodine Käskusenandai Suim (isp.: Asamblea Legislativa), rahvaz valičeb sen 57 ühtnijoid mugažo nelläks vodeks. Valdkundas eile käskusenandajid suimid municipalitetoiš.

Voziden 1948−1949 Rahvanikoiden sodan jäl'ghe Kostarikal eile ičeze armijad (iče kel'dihe), vaiše policii radab.

Administrativiž-territorialine jagand[redaktiruida | redaktiruida purde]

   Kacu kirjutuz: Kostarikan administrativiž-territorialine jagand.

Kostarik jagase 7 provincijaks (isp.: provincia). Provincijad alajagasoiš kantonoihe (niid om 81, isp. cantón), ned — rajonihe (isp. distrito, vl 2011 niid oli 464).

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Kostarikas elädas kostarikalaižed.

Toižed järedad lidnad (enamba 50 tuh. ristituid vn 2011 rahvahanlugemižen mödhe[4], surembaspäi penembha): Kartago, Pavas, Limon, Hatil'jo.

Ižanduz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Kostarikan päeksport om mikroprocessorad, medicinmašiništ, kofe, sahar, meren sömproduktad, bananad, din'ad, ananasad, dekorativižed kazmused.

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Proyecciones de población al 30 de junio de 2013 (Ristitišton endustused vn 2013 30. päiväl kezakud). — Inec.go.cr. (isp.)
  2. Kostarikan Konstitucijan tekst costaricalaw.com-saital. (isp.) (angl.)
  3. Keskuzamerikan kaikiš korktembad mägenpäd peaklist.org-saital. (angl.)
  4. Costa Rica: Población total por zona y sexo, según provincia, cantón y distrito. C01. (2011. Kostarik: ristitišt zonan i sugun mödhe, agjan, kantonan i rajonan mödhe). — Inec.go.cr. (isp.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]



Pohjoižamerikan valdkundad
Pohjoižamerikan valdkundad
Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad (AÜV) | Antigua da Barbud | Bagaman Sared | Barbados | Beliz | Dominik | Dominikanine Tazovaldkund | Gonduras | Grenad | Gvatemal | Haiti | Jamaik | Kanad | Kostarik | Kuba | Meksik | Nikaragua | Panam | Sal'vador | Sent Kits da Nevis | Sent Lüsii | Sent Vinsent da Grenadinad | Trinidad da Tobago